سر الإسراء في شرح حديث المعراج (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٣١

12

آن‌ها تكرار مىكند . آن‌گاه آن‌ها مىگويند : آرى پروردگارا ، ما را خبردار فرما . خداوند تبارك و تعالى مىفرمايد : « خشنودى من از شما و محبّت من نسبت به شما از آن‌چه در آن هستيد بهتر و برتر است . » بهشتيان مىگويند : « آرى پروردگارا ، خشنودى تو و محبتت نسبت به ما ، بسى بهتر و گواراتر است . » پس امام‌زين‌العابدين - عليه‌السّلام - اين آيه را تلاوت فرمود : « وَعَدَ اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها وَ مَساكِنَ طَيِّبَةً فِي جَنَّاتِ عَدْنٍ وَ رِضْوانٌ مِنَ اللَّهِ أَكْبَرُ ذلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ » ؛ ( خداوند مردان و زنان مؤمن را به بهشتهايى وعده فرموده است كه در زير آن‌ها نهرها جارى است و در آن‌ها جاودان اقامت كنند و جايگاهى خوش در بهشت‌هاى جاودان دارند و خشنودى خدا از اين‌ها برتر و بزرگتر است و رستگارى بزرگ همين است ) . »

بيان

در شروع و توضيح اين فراز از حديث معراج ، ذكر دو نكته لازم است :

اوّلًا : كلمهء « نعيم » در زبان قرآن ، روايات و دعاهاى وارده ، به معنى نعمتهاى پايدار و نابود نشدنى است كه همان نعمتهاى معنوى و آخرتى هستند ؛ چنان‌كه آياتى كه قبلًا ذكر شد نيز بر همين معنى دلالت مىكنند . در اين جمله حديث معراج نيز كلمهء نعيم در همين معنا به كار رفته است .

ثانياً : خداوند تبارك و تعالى هميشه ، به ياد بندگان و بلكه تمام موجودات است و به آن‌ها محبت مىورزد و به معنى عام و فراگير از تمام آن‌ها راضى است ؛ زيرا اگر اين طور نبود ، يقيناً هيچ موجودى زندگى و روزى و بقا نداشت .

امّا اين‌كه در اين حديث شريف آمده است : « ياد من ، محبّت من و خشنودى من نسبت به آن‌ها » مقصود ، ياد و محبت و خشنودى خاص خداوند متعال است ، علاوه بر ياد و محبتى كه به اقتضاى حيات و روزى خوردن و مظهر و آيت الهى بودن ، به آن‌ها تعلق گرفته است . بنابراين تعبيرات الهى كه مىفرمايد : فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ » ؛ ( مرا ياد كنيد تا شما را ياد كنم . ) يا مىفرمايد : « من همنشين آن كسى هستم كه مرا ياد كند . » يا « يُحِبُّهُمْ » ؛ ( خدا ايشان را دوست دارد . ) يا « خدا از ايشان خرسند