عرفان اسلامى ( شرح مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة المنسوب للإمام الصادق ع) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٥٣

خوف ممدوح

لا يَكُونُ مُؤْمِنٌ مُؤْمِناً حَتّى يَكُونَ خائِفاً راجِياً ، وَلا يَكُونُ خائِفاً راجِياً حَتّى يَكُونُ عامِلًا لِما يَخافُ وَيَرْجُو « 1 » .

كسى را مؤمن نمىگويند مگر اين كه داراى بيم و اميد باشد و بيم و اميد در كسى نيست مگر آن كه به مقتضاى بيم و اميد عمل كند .

راستى انسان داراى ترس ، از گناه خوددارى مىكند و دارنده اميد براى بهره بردن در دنيا و آخرت به دستورهاى حق گردن مىنهد !

جمله‌اى را بدين مضمون از بعضى از حكما نقل كرده‌اند :

« من خافَ شَيْئاً هَرَبَ مِنْهُ وَمَنْ خافَ اللّهَ هَرَبَ إِلَيْهِ » .

كسى كه از چيزى ترس دارد ، از آن فرار مىكند و هركس از خدا مىترسد با حرص و ولع به سويش مىرود .

آرى ، اگر انسان از گناه و عواقب آن بترسد ، از آن فرار مىكند و هركس از مقام خدا بترسد براى تبديل ترسش به حالت امن به او پناه مىبرد .

خوف ممدوح خوفى است كه در دنيا و آخرت به وجود آورنده امنيت باطن و آرامش فكر وجان است چنانچه در قرآن مجيد آمده :

[ وَ لَيُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْناً ] « 2 » .

و يقيناً ترس و بيمشان را تبديل به امنيت كند .

كه ايمان و عمل صالح و ترس از خدا و وحشت از گناه و عذاب فردا ، علّت امنيت در دنيا و آخرت است .

صاحبان اين خوف در قرآن مجيد و روايات و اخبار مورد تمجيد قرار گرفته و از

( 1 ) - محجّة البيضاء : 7 / 251 . ( 2 ) - نور ( 24 ) : 55 .