شرح مكاسب (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٥٤٩

( 6 ) ( مسأله ششم - تنجيم )

و از استعانت الهى مستغنى شده است ، و براى رسيدن به محبوب و مطلوب و دور شدن از مكروه و مكروب [ بلاها و مصيبتها ] نيازى به كمك از خداوند ندارد بلكه از تو مىپرسد و فال نيك يا بد مىزنى و او بر اين اساس كارها را تنظيم مىكند .

تا اينجا كه حضرت فرمود : اى مردم از فراگيرى علم نجوم بپرهيزيد مگر به مقدار ضرورت يعنى به مقدارى كه در خشكى يا در دريا هدايت شويد و بتوسط ستاره مسير حركت را تشخيص دهيد [ كه بقول قرآن : وَ بِالنَّجْمِ هُمْ يَهْتَدُونَ ] و بيش از حد ضرورت با آن سروكار نداشته باشيد ، چرا كه دانش نجوم كم‌كم شما را به كهانت و پيشگوئىهاى غلط مىكشاند و كاهن مثل ساحر و در حكم او است و ساحر در حكم كافر است و كافر هم كه در جهنم است . « 1 »

4 - نظير همين حكايت ، داستان ديگرى است كه ميان حضرت امير و يكى ديگر از منجّمين پيش آمده : حضرت باز قصد سفرى داشتند ، منجّمى حضرت را از اين سفر نهى كرد و گفت : به صلاح شما نيست .

حضرت به او فرمودند : بگو بدانم در شكم اين چهارپا چيست ؟ آيا بچهء او نر است يا ماده ؟ منجم گفت : اگر محاسبه بكنم ميدانم ، حضرت فرمود : هركس تو را بر اين سخن تصديق كند قرآن را تكذيب كرده كه مىفرمايد :

إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَ يُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَ يَعْلَمُ ما فِي الْأَرْحامِ وَ ما تَدْرِي نَفْسٌ ما ذا تَكْسِبُ غَداً وَ ما تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ ، إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ . « 2 »

سپس فرموده : رسول خدا ( ص ) چنين ادعائى نداشت كه تو دارى ، آيا تو گمان مىكنى كه خير و شر امور را ميدانى ؟ ساعت خوب را از بد تميز مىدهى ؟

كه فلان ساعت براى سفر خوب است ؟ فلان ساعت بد است ؟ هركس تو را در

( 1 ) نهج البلاغة ص 105 ، خطبهء 79 . ( 2 ) لقمان - 34 .