شرح مكاسب (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٥٤٣

( 6 ) ( مسأله ششم - تنجيم )

پيشگوئيهاى منجّمين صوابش بيشتر باشد در حالى كه بر هيچ اصل صحيحى استوار نيست .

در نتيجه قياس نمودن اخبار از حوادث ارضيه ، به اخبار از اوضاع فلكيه مع الفارق است . و زورگوئى محض ناشى از ضعف عقيده و كمى حياء و زيادى تجرىّ و جرئت بر خدا است .

مرحوم محقق ثانى در جامع المقاصد « 1 » اخبار از اوضاع فلكى را تجويز فرموده و جواز را با دو دسته از روايات تاييد كرده است كه خود ائمه ( ع ) هم به اين امور اشاره كرده‌اند :

يكدسته رواياتى كه مىگويد : در حالى كه قمر در برج عقرب است مسافرت مكروه است و ترك اولى است . « 2 »

دسته ديگر اخبارى كه مىگويد : در حالى كه قمر در برج عقرب است ازدواج كراهت دارد و ترك اولى است « 3 » .

[ سه نكته : 1 - از اين روايات استفاده مىشود كه ميان فلان وضع فلكى و فلان امر ارضى رابطه است منتها بعدا روشن خواهد شد كه ربط علّى و معلولى نيست بلكه كشف است كما سيأتى .

2 - منجّمين ، منطقه البروج را كه يك دائرهء فرضى است به دوازده جزء قسمت كرده و هر جزئى را يك برج دانسته‌اند و نامهاى بروج دوازده‌گانه عبارتند از : برج حمل - ثور - جوزاء - سرطان - اسد - سنبله - ميزان - عقرب - قوس - جدى - دلو - حوت .

3 - منجمّين براى انتقال قمر به برج عقرب آثارى ذكر كرده‌اند از جمله :

( 1 ) جامع المقاصد ج 4 ص 32 . ( 2 ) وسائل الشيعه ج 8 ص 266 باب 11 من ابواب آداب السفر . ( 3 ) وسائل الشيعه ج 14 ص 80 باب 45 من ابواب مقدمات النكاح آدابه