شرح مكاسب (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٥٢
( مسألهء اول ) [ اكتساب به بول حيوانات غير مأكول اللحم ]
نحن فيه اكل شحوم سباع حرام است پس بايد معاوضهاش هم حرام باشد . « 1 »
قوله : و الجواب : مرحوم شيخ از اين حديث سه جواب مىدهد :
1 - اين روايت ضعيف السند است [ زيرا كه يا چون از طريق عامّه فقط نقل شده براى ما ارزشى ندارد .
و يا چون با همين تعابير در كتاب عوالى اللئالى آمده ارزشى ندارد چون كتاب مذكور و صاحب آن يعنى ابن ابى جمهور احسائى هردو مورد طعن هستند .
و بقول مرحوم شهيدى در حاشيه : الموجود من الحديث فى باب الاطعمة من نسخة الخلاف الموجودة عندى . . . خاليا عن لفظ الاكل نعم هو مشتمل عليه .
فى غوالى اللئالى فى ذيل النبوى المذكور . . . قال ( ص ) لعن الله اليهود حرّمت عليهم الشحوم فباعوها و اكلوا ثمنها و انّ اللّه تعالى اذا حرّم على قوم اكل شيئ حرم عليهم ثمنه .
و خود مرحوم شهيدى برآنست كه در خبر تصحيف و تغييرى صورت گرفته و در اصل كلمه كل بوده نه اكل و الف زائده است و استنساخكنندگان افزودهاند .
پس سه احتمال هست : يكى اينكه اصلا كلمه اكل يا كل نباشد .
دوّم : باشد و كلمهء اكل باشد كما فى المكاسب .
و سوّم : باشد و كلمهء كلّ باشد كما عليه المحشّى المذكور .
ضمنا چيزى هم كه ضعف سند را جبران بكند نداريم ، زيرا كه مشهور فقهاء بدان اعتنا و عمل نكردهاند تا از ضعف آن كاسته شود بلكه از آن اعراض شده ، پس حجّت نيست .
2 - علاوهبر اشكال سندى ، قصور در دلالت هم دارد زيرا كه داراى دو
( 1 ) خلاف ، كتاب الاطعمة ، مسئله 19 -