شرح مكاسب (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٠٦

[ 4 - ] خريد و فروش روغن نجس

مساوى با مدعا خواهد بود .

و امّا جواب دوّم : حق اينست كه عيب بودن نجاست از حيث منكر واقعى بودن آن نيست بلكه شرعا موجب نقص مالى است و در حكم عيب عرفى است و از اين باب اظهارش لازم است .

نتيجه : اگر فتامّل را قبول كرديم بايد گفت كه اين استدلال بعض فقهاء هم استدلالى تامّ بوده و براى وجوب اعلام بدان استدلال مىشود .

قوله : الثالث : موضع سوّم از مواضع مورد بحث در رابطه با حكم روغن نجس ، راجع به اينست كه : حالا كه استصباح و اسراج دهن متنجّس شرعا جايز شد مىگوئيم :

استصباح دو شعبه دارد :

1 - تحت السماء يعنى در يك فضاى باز انجام بگيرد .

2 - تحت السقف يعنى در يك فضاى سرپوشيده و داراى سقف انجام پذيرد .

استصباح تحت السماء اجماعا جايز است ولى سخن در اينست كه آيا واجب است حتما و معيّنا در زير آسمان باشد و در زير سقف اصلا جايز نيست ؟ يا اينكه تحت السقف هم جايز است ؟ سه نظريّه در اين رابطه از عبارت مستفاد است :

1 - واجب است استصباح تحت السماء باشد ، و حرام است تحت السقف باشد مطلقا [ در قبال تفصيل علّامه ] شواهدى كه اين نظريه را تأييد مىكنند عبارتند از :

الف : شهرت فتوائيه : مشهور ميان اصحاب عبارتست از وجوب تعيينى استصباح تحت السماء .

ب : اجماع منقول : ابن ادريس ره در سرائر « 1 » فرموده : لا خلاف در اينكه استصباح تحت السقف ممنوع است و حتما بايد تحت السماء باشد .

( 1 ) السرائر ، ج 3 ، ص 122 .