شرح مكاسب (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٠٤
[ 4 - ] خريد و فروش روغن نجس
نفوس « سكوت حرام »
اعراض « حرام »
اموال « حرام »
[ حق الله ] :
جاهل به حكم الهى « ارشاد واجب »
جاهل به موضوع « غير واجب »
قوله : ثم انّ : اصل بحث در موضع ثانى راجع به وجوب اعلام بود و در وسط بحث به عنوان و الحاصل مطالبى مطرح شد حال برمىگرديم به اصل بحث ، در اينكه اعلام مشترى جاهل به نجاست دهن متنجّس واجب است يا نه اقوال مطرح شد .
در اينجا هم بعضى از فقهاء « 1 » فتوى به وجوب اعلام داده‌اند و براى اثبات آن اين گونه دليل آورده‌اند :
مقدمه : گاهى عيبى كه در مبيع [ متاع و كالا ] وجود دارد از عيوب جليّه و ظاهره است كه در معرض ديد مشترى است ، و خودبخود ظاهر و هويدا است ، و نيازى به اظهار ندارد ، مثل كورى حيوان ، كرى مملوك و . . . در اينجا اظهار واجب نيست .
ولى گاهى عيب كالا از عيوب خفيّه است . كه لا يعرف الّا من قبل البايع ، حال در معامله اظهار چنين عيوبى و بيان آن براى مشترى واجب است . با حفظ اين مقدّمه مىگوئيم : نجاست مبيع هم از جملهء عيوب پنهانى است كه مشترى هرچه فحص كند اى چه‌بسا متوجه نشود و در نتيجه بايد حين المعامله بايع به مشترى اطلاع بدهد و او را در جريان نجاست روغن مذكور بگذارد . و هو
( 1 ) مقدس اردبيلى در مجمع الفائدة ، ج 8 ص 36 .