شرح مكاسب (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٢٧

[ 2 - ] ( بيع كلاب )

اين تقييد دو امر است :

1 - اخبار متواتره داريم بر اينكه بيع ماعداى كلب هراش جايز است . « 1 »

2 - اجماعات مستفيضه « 2 » [ منقول به خبر واحد است ولى بيش از سه نفر نقل اجماع كرده‌اند ] ادّعا شده بر جواز بيع ماعداى كلب هراش . و با وجود دليل قاطع كه تواتر باشد ما مطلقات مذكور را تقييد زده و بر كلب هراش حمل مىكنيم جمعا بين الاخبار .

قوله : فى الجملة : يعنى بيع همهء اقسام كلب غيرهراش مسلّم و متفق عليه نيست ولى فى الجمله و به صورت موجبهء جزئيه بخشى از آنها كه كلب صيد باشد اجماعى است .

قوله : ثم انّ : حال كه فى الجمله بيع ماعدا الكلب الهراش جايز شد ، مىفرمايد :

ساير كلاب چند قسم هستند [ نكته : از آنجا كه سگها به انواعى تقسيم مىشوند و برخى از آنها داراى منفعت نبوده و ماليت ندارند ، و برخى منافعشان منحصر در امور حرام است و برخى داراى منافع محللهء عقلائيه هستند مناسب است در اينجا به انواع كلاب اشاره‌اى بكنيم ، مجموعا هشت قسم مىشوند :

1 - سگ شكارى سلوقى : منظور همان سگهاى تازى يا عربى است كه در اوصاف آنها گفته‌اند : من اخف الكلاب و احسنها و اضبطها و اكثرها استعدادا لقبول التعليم و التربية و اسرعها ، و روى همين اسرع بودن او را تازى مىگويند يعنى تازنده و بسيار دونده .

2 - سگ شكارى غيرسلوقى : منظور سگهايى است كه در هركجاى عالم براى صيد آموخته شده‌اند ولى از نژاد تازى نيستند .

( 1 ) وساى الشيعه ج 12 ص 63 باب 5 حديث 7 و 8 و ص 83 باب 14 حديث 1 و 3 و 5 و 6 و 7 . ( 2 ) خلاف ، منتهى ايضاح الفوائد و . . . كما سيأتى .