رسائل حجابيه (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٥١٩

[ وجوب حجاب در شرع اسلام ]

از آيه حجاب ، بنابر اول ، حرمت اظهار زنان نفوس خود را است براى رجال در حال زينت ؛ و مفاد آيه ، مفاد قول خداى تعالى است : فَخَرَجَ عَلى قَوْمِهِ فِي زِينَتِهِ ؛ « 1 » يعنى خرج مزيّنا و مثل قول شاعر :

مرّ يوم العيد فى زينته * فرمانى فتعاطى و عقر

و بناى عقلا تأييد مىكند اين معنى را كه زن‌هاى غير محتجبه ، هرگاه از حمام خارج شوند يا لباس فاخر بپوشند ، يا در ايام زفاف زينت نمايند ، از مردم حجاب مىكنند ؛ و سبب اين است كه اعجاب و هيجان به سبب نسوان در اين حالت زيادتر است .

اين استدلال اگرچه صحيح است ، ليكن اختصاص حرمت ابداء به زينت صحيح نيست ؛ براى اين‌كه غرض از حجاب خوف افتنان و ريبه و سهمگين بودن نظر است ؛ و بسيار مىشود كه هيجان به سبب زن غيرمزيّنه بيشتر است ؛ و اختصاص به زن جميله هم ندارد بلكه غيرجميله هم گاهى معرض اعجاب و هيجان واقع مىگردد ، براى حسن اطوار كه پنهان شدهء به حجاب است . « 2 » پس هرگاه كشف حجاب نمايد ، آن اطوار مكشوف مىگردد .

به علاوه اين‌كه كلام عليا حضرت زينت عليها السلام در خطبهء شاميه « قد أبديت وجوههن [ دلالت بر اين نكته دارد ] چه بديهى است اهل بيت در آن وقت مزيّنه نبودند .

و همچنين امر كردن ابو بكر به زدن پرده براى دختر پيغمبر در مسجد رسول صلى الله عليه و إله بعد از وفاتش ؛ معلوم است به هيئت عزادار بوده ؛ پس لا بد است از اختيار وجه ثانى كه شامل تمام صور باشد و آن اين است كه مراد به زينت ، مواضع معدّه براى زينت است ؛ سواى اين‌كه فعلا مزيّن باشد يا نباشد .

و همين وجه است كه اخبار وارد بر آن شده است . مثل روايت كلينى : عن أبى عبد الله عليه السلام عن الذراعين من المرأة ، هما من الزينة الّتى قال تعالى « وَ لا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ . . . ؛ از حضرت صادق عليه السلام راوى سؤال مىكند از ذراعين از مرأه كه آيا زينتى است كه خداى تعالى فرموده در آيه . قال : نعم و ما دون الخمار من الزينة و ما دون

( 1 ) . قصص ، 79 ( 2 ) . مترجم : خواجه حافظ اين معنى ، يعنى حسن اطوار را تعبير به لفظ « آن » كرده است در شعرش : شاهد آن نيست كه مويى و ميانى دارد * بندهء طلعت آن باش كه آنى دارد جامى گويد : به مقبولى كسى را دست‌رس نيست * قبول خاطر اندر دست كس نيست بسا زيبا رخ نيكو شمايل * كه سويش طبع كس را نيست مايل بسا لولىوش شيرين كرشمه * كه خون ريزد ز دلها چشمه‌چشمه