صافى در شرح كافى (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٢٠

[ خطبهء كافى ]

ترك اختلاف از روى ظن است . مراد اين است كه : اگر ايشان نمىبودند ، تكليف به اسلام قبيح مىبود .

الإبْلَاج ( به باء يك‌نقطه و جيم ) : روشن ساختن .

السَّبِيل : راه ؛ و مراد اين جا ، طريقت سؤال « اهْل الذِّكر » از هر مشتبه است .

الْمَناهِج ( جمع مَنْهَج ، به فتح ميم و فتح هاء ) : راه‌هاى راست ؛ و اين جا عبارت از شرايع است ، به معنى مسائل حلال و حرام و مانند آنها .

اليَنابِيع ( جمع يَنْبُوع ، به فتح ياء ) : چشمه‌هاى آب ؛ و مراد اين جا ، آياتِ بيّناتِ محكمات است كه هر كدامِ آنها مفيد علم به نهى از پيروى ظن و اختلاف از روى ظن است و مفيد علم به وجوب امامِ عالِم به جميعِ مُحتاجٌ اليهِ رعيّت ، در هر زمان است . و باطن آن آيات ، سرّى است كه آن آيات ، مبنى بر آن است . و اگر نمىبود آن آيات ، باطل مىشد ؛ و آن ، وجوب امامِ عالِم به جميع احكام است و تعبير از او به « ذكر اللَّه » مىشود ، موافق آيتِ سورهء زمر : « اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتاباً مُتَشابِهاً مَثانِيَ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِينُ جُلُودُهُمْ وَ قُلُوبُهُمْ إِلى ذِكْرِ اللَّهِ » « 1 » و آيتِ سورهء رعد : « أَلا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ » « 2 » .

المَعْرِفة : شناختن ؛ و مراد اين جا ، شناختن اللَّه تعالى است به اين صفت كه حاكمِ هر نزاعى است و مالك هر چيزى است .

الْمَعالِم ( جمع مَعْلَم ) : نشان‌هايى كه از آنها چيزها معلوم مىشود .

الحُجَّاب ( به ضمّ حاء بىنقطه و تشديد جيم ، جمع حاجِب ) : دربانان .

يعنى : چون هر يك از قرآن و وصى ، اگر نباشد ، ديگرى باطل مىشود . پس دانسته شد كه آشكار ساخته و پرده برداشته اللَّه تعالى به امامانِ راستى از خانوادهء پيغمبر ما كه دوازده امام‌اند از دين اسلام . و روشن ساخته به ايشان از راه شرايع او . و گشاد داده به ايشان از درون چشمه‌هاى علم خود . و گردانيد ايشان را راه‌هاى شناخت

( 1 ) . زمر ( 39 ) : 23 . ( 2 ) . رعد ( 13 ) : 28 .