صافى در شرح كافى (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١١٨

[ خطبهء كافى ]

أَمْرِهِ ، وَالْاحْتِجَاجِ بِحُجَجِهِ ، وَالاسْتِضَاءَةِ بِنُورِهِ ، فِي مَعَادِنِ أَهْلِ صَفْوَتِهِ ، وَمُصْطَفَيْ أَهْلِ خِيَرَتِهِ .

شرح : مِنْ ، دو جا بيانيه است .

الْوِلَايَة ( به كسر واو ) : بندگى ؛ به معنى كلّ اختيار خود را به ديگرى واگذاشتن .

ضمير وِلَايَتِهِ راجع به اللَّه تعالى ، يا راجع به امام است ؛ و حاصل هر دو يكى است .

و ضماير بعد از آن ، راجع به اللَّه تعالى است .

الحَقّ : چيزى كه [ براى ] كسى از ديگرى طلبيدنى باشد .

الَّذِي صفت واجب است . الاسْتِكْمَال : كامل كردن .

دِينِهِ ، عبارت است از اسلام ؛ و آن ، توحيد اللَّه تعالى است در ربوبيّت و لازمِ آن است اقرار به اين كه حاكم در حلال و حرام نمىباشد ، مگر اللَّه تعالى بىواسطه يا به توسّط رسول . پس اختلاف از روى ظن ، جايز نيست .

الْأَمْر : كارى كه مُعْتَدٌّبِه باشد ؛ و مراد اين جا ، قرآن يا امامِ عالم به جميع قرآن در هر زمان است .

الاحْتِجَاج : راه يافتن به حق ، به سبب حجّتى و برهانى .

الحُجَج ( جمع حجّت ) : باعث‌هاى غلبه بر خصم ؛ و مراد اين جا ، اوصياى عالِمين به جميع قرآن است .

الاسْتِضَاءة : كسب روشنى ؛ النُّور : روشنى ؛ و مراد اين جا ، علم امامِ عالمِ به جميع متشابهات است ، موافق آنچه مىآيد در « كِتَابُ الْحُجَّة » در حديث اوّلِ « بَابُ أَنَّ الْأئِمَّةَ عليهم السلام نُورُ اللَّهِ - عَزَّ وجَلَّ - » كه باب سيزدهم است كه : « لَنُورُ الإمَامِ فِي قُلُوب الْمُؤْمِنِينَ أَنْوَرُ مِنَ الشَّمْسِ المُضِيئَةِ بِالنَّهَار » « 1 » .

في مَعادِن ، حالِ نُوره است .

المَعْدِن ( به كسر دال ) : جايى كه در آن ، اللَّه تعالى فيروزه و مانند آن گذاشته ؛ و مراد اين جا ، جانشين رسول است كه رسول ، هر چه به وحى الهى دانسته ، به او سپرده [ است ] .

( 1 ) . الكافي ، ج 1 ، ص 194 ، ح 1 .