صافى در شرح كافى (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٠٠

[ خطبهء كافى ]

خصوصاً مؤمنان ، به فرستادن رُسُل و تعيين حُجَج تا از حيرت و مضرّت اختلاف در مشكلات رها شوند ، اگر تابع شوند .

اصل : الْحَمْدُ لِلَّهِ الْمَحْمُودِ لِنِعْمَتِهِ ، الْمَعْبُودِ لِقُدْرَتِهِ ، الْمُطَاعِ لِسُلْطَانِهِ ، الْمَرْهُوبِ لِجَلَالِهِ ، الْمَرْغُوبِ إِلَيْهِ فِيمَا عِنْدَهُ ، النَّافِذِ أَمْرُهُ فِي جَميعِ خَلْقِهِ .

شرح : الحَمْد : ستودن ؛ به معنى نيكى كسى گفتن در كارى كه توانايى ترك آن كار نيز داشته باشد .

العِبادة : تعظيم شخصى به قصد عاقبت به خيرى به رخصت بزرگ‌تر ، از آن شخص در آن تعظيم . پس تعظيم كعبه ، عبادت اللَّه تعالى باشد ، نه كعبه ، و تعظيم بُت ، عبادت بُت يا فرمايندهء آن باشد ، و پيروى فتواى اهل حق ، عبادت اللَّه تعالى باشد ، نه ايشان ، و پيروى فتواى اهل باطل ، عبادت ايشان و عبادت شيطان و شرك باشد .

القُدْره : توانايى بر هر يك از كردن چيزى و نكردن آن چيز .

الإطاعة : فرمان‌بردارى .

السُلْطان : غالب بودن بر مملكتى .

الرَّهْبَة : ترس .

الْجَلَال : خالى بودن از نقصان و بَدِى .

الرَّغْبَة : توجّه به سوى چيزى كردن .

النُّفُوذ : گُذرايى . الأْمْر : حادثه ؛ به معنى كارى كه مُعْتَدٌّبِه باشد . و صيغهء « افْعَلْ » و مانند آن را نيز أمر مىنامند ؛ براى اين كه تعلّق نمىگيرد مگر به كارى كه معتدٌّبِه باشد » .

و هر دو ، اين جا مناسب است ؛ چه اشارت است به آيت سورهء يس : « إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ » « 1 » .

الخَلْق : تدبير ، و تدبير كرده شده ؛ و هر دو ، اين جا مناسب است .

يعنى : ستايش مر خداى تعالى راست كه ستوده شده است براى نعمتش ، عبادت كرده شده است براى قدرتش .

( 1 ) . يس ( 36 ) : 82 .