زمينه هاى قيام امام حسين (ع) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٧٧
كرامت نفس
خود را حفظ مىكنيد حاجت و نياز خود را طرح كنيد .
اسلام آنقدر به شرافت نفس آدمى اهمّيت داد كه مرگِ با عزّت را بهتر از ماندن با ذلّت دانست . « 1 »
و آنچه را كه باعث ذلّت نفس است ممنوع كرد . مثلًا دروغ را حرام شمرد .
امام حسين عليه السلام فرمود : « الصِّدْقَ عِزُّ وَالْكِذْبُ عَجْزٌ » . « 2 »
از آن جهت انسان بايد راستگو باشد كه راستى براى انسان عزّت است و دروغ گفتن عجز و ناتوانى !
طمع را مذموم دانست چون موجب حقارت و خوارى انسان مىگردد . « 3 »
و انسانهايى كه شرافت خود را بالاتر از همه دنيا مىدانند مورد ستايش قرار داد . امام هفتم عليه السلام فرمود : « انّ اعْظَمَ النَّاسِ قَدْراً مَنْ لا يَرَى الدُّنيا لِنَفْسِهِ خَطَراً » « 4 »
؛ از همه مردم باارزشتر و بلندمرتبهتر آن كسى است كه تمام دنيا را براى خود مقامى نداند .
و تنها خدا و بهشت جاودانهء او را ؛ بر ابر نفس دانست :
اثامِنُ بِالنَّفْسِ النَّفيسَةِ رَبَّها * فَلَيْسَ لَها فِى الْخَلْقِ كُلُّهُمْ ثَمَنٌ « 5 »
و به تعبير امام هفتم عليه السلام « انّ ابْدانَكُمْ لَيْسَ لَها ثَمَنٌ الَّا الْجَنَّةِ ، فَلا تَبيعُوها بِغَيْرِها » « 6 »
و انسان با شرافت را كسى دانست كه نه اسير شهوت مىشود و نه ذليل و عبد ديگران . « 7 »
در پايان اين نكته را متذكر مىشويم كه « كرامت نفس » مبنا و زيربناى اخلاق اسلامى مىباشد . يعنى ريشهء ترك رذايل و كسب فضايل اخلاقى ، معرفت و كرامت نفس است .
بههمين جهت در منابع دينى مورد توجّه فراوانى مىباشد .
( 1 ) - نهجالبلاغه ، خطبهء 51 . فَالْمَوْتُ فى حَياتِكُمْ مَقْهُورينَ وَالْحَياةُ فى مَوْتِكُمْ قاهِرينَ .
( 2 ) - تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 246 .
( 3 ) - نهجالبلاغه ، كلمات قصار ، 226 .
( 4 ) - تحفالعقول ، ابىمحمد الحسن بن على بن الحسين بن شعبه الحرّانى ، ص 410 .
( 5 ) - بحارالانوار ، ج 47 ، ص 24 . من ثمن قرار مىدهم با اين نفس بسيار پرارزش ، خداى او را چون در همه مخلوقات خدا موجودى كه ارزشش برابر نفس باشد يافت نمىشود .
( 6 ) - تحفالعقول ، ص 410 . بهاى تن شما جز بهشت نيست آن را جز بدان نفروشيد .
( 7 ) - نهجالبلاغه ، نامه 31 . اكْرِمْ نَفْسَكَ عَنْ كُلِّ دَنِيَّةٍ وَ انْ ساقَتْكَ الى الرَّغائِبْ . . . وَ لاتَكُنْ عَبْدَ غَيْرِكَ وَ قَدْ جَعَلَكَ اللَّهُ حُرّاً .