شرح منطق مظفر (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٥٠
تمرينات
به حمل شايع است .
تمرينات
تمرينات
جواب تمرين 1 . حرف نيز مانند فعل از دو جهت مورد توجّه است :
1 . حرف به حمل اولى يعنى ، مفهوم الحرف ، كه به اين اعتبار حرف ، اسمى از اسما است و طرف نسبت واقع شده ، مخبرعنه است و داراى معناى استقلالى است .
2 . حرف به حمل شايع ؛ يعنى مصاديق خارجى حرف ( كه حرف واقعى آنها هستند ) از قبيل من ، الى ، على ، فى و . . . اينكه گفته مىشود : « الحرف لا يخبر عنه » عنوان حرف ، يك عنوان مشير است و در واقع حكم براى افراد و مصاديق ثابت است ، نه براى مفهوم كلّى حرف ، فارتفع التناقض .
جواب تمرين 2 . عدم نيز از دو ديدگاه برّرسى مىشود .
1 . عدم به حمل اولى ، يعنى مفهوم ذهنى آنكه در ذهن ما موجود و قابل تصوّر است و به اين اعتبار مخبرعنه واقع شده ، احكامى هم دارد .
2 . عدم به حمل شايع ، يعنى مصاديق خارجى آن عدم واقعى و حقيقى هستند ، از قبيل عدم نور ، عدم زيد ، عدم كذا و . . . اينكه گفته شده ، « العدم لا يخبر عنه » منظور عدم به حمل شايع است ، نه به حمل اولى ، يعنى عدمهاى خارجى مخبرعنه نمىشوند ؛ چون اخبار هميشه از يك امر ثبوتى و وجودى است در حالىكه عدم چيزى نيست تا بگوييم مثلا سفيد است ، سياه است و . . .
جواب تمرين 3 : خبر به دو منظور است
1 . خبر به حملى اولى يعنى « مفهوم الخبر » كه البتّه مفرد است نه مركب تامى كه داراى دو احتمال صدق و كذب است .
2 . خبر به حمل شايع يعنى مصاديق خارجى آن از قبيل زيد قائم ، بكر جالس ، و . . . حال اينكه در تعريف خبر آمده « كلام تام » . . . منظور خبر به حمل شايع است و « عنوان الخبر » عنوان مشير است كه در حقيقت اين حكم ، حكم مصاديق خبر است .
جواب تمرين 4 . المتشابه محكم بالحمل الاولى و متشابه بالحمل الشايع ، المجمل مبين بالحمل الاولى و مجمل بالحمل الشايع ، الجزيى كلّى بالحمل الاولى اى المفهومى و جزيى بالحمل الشايع اى المصداقى ، الكلى غير موجود في الخارج بالحمل الاولى و موجود بالحمل الشايع .