شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٩٩٤

[ سخن گفتن بهرام به سرداران از داد ]

سر نيكويها و دست بديست * در دانش و كوشش بخرديست

همه پاك در گردن پادشاست * كه پيدا شود زو همه كژّ و راست

پدر گر به بيداد يازيد دست * نبد پاك و دانا و يزدان پرست

مداريد كردار او بس شگفت * كه روشن دلش رنگ آتش گرفت

ببينيد تا جم ّ و كاوس شاه * چه كردند كز ديو جستند راه

پدر همچنان راه ايشان بجست * به آب خرد جان تيره نشست

همه زيردستانش پيچان شدند * فراوان ز تنديش بىجان شدند

كنون رفت و زو نام بد ماند و بس * همى آفرين او نيابد ز كس

ز ما باد بر جان او آفرين * مبادا كه پيچد روانش ز كين

كنون بر نشستم بر گاه اوى * بمينو كشد بىگمان راه اوى

همى خواهم از كردگار جهان * كه نيرو دهد آشكار و نهان

كه با زيردستان مدارا كنيم * ز خاك سيه مشك سارا كنيم

كه با خاك چون جفت گردد تنم * نگيرد ستمديده‌اى دامنم

شما همچنين چادر راستى * بپوشيد شسته دل از كاستى

كه جز مرگ را كس ز مادر نزاد * ز دهقان و تازى و رومى نژاد

بكردار شيرست آهنگ اوى * نپيچد كسى گردن از چنگ اوى

همان شير درّنده را بشكرد * بخوارى تن اژدها بسپرد

كجا آن سر و تاج شاهنشهان * كجا آن بزرگان و فرّخ مهان

كجا آن سواران گردنكشان * كزيشان نبينم بگيتى نشان

كجا ان پرى چهرگان جهان * كزيشان بدى شاد جان مهان

هر انكس كه رخ زير چادر نهفت * چنان دان كه گشتست با خاك جفت

همه دست پاكى و نيكى بريم * جهان را بكردار بد نشمريم

بيزدان دارنده كو داد فر * بتاج و بتخت و نژاد و گهر

كه گر كار دارى بيك مشت خاك * زيان جويد اندر بلند و مغاك

هم آنجا بسوزم به آتش تنش * كنم بر سر دار پيراهنش

و گر در گذشته ز شب چند پاس * بدزدد ز درويش دزدى پلاس

بتاوانش ديبا فرستم ز گنج * بشويم دل غمگنان را ز رنج

و گر گوسفندى برند از رمه * بتيره شب و روزگار دمه

يكى اسپ پر مايه تاوان دهم * مبادا كه بر وى سپاسى نهم

چو با دشمنم كارزارى بود * و زان جنگ خسته سوارى بود

فرستمش يك ساله زرّ و درم * نداريم فرزند او را دژم

ز دادار دارنده يك سر سپاس * كه اويست جاويد نيكى شناس

به آب و به آتش ميازيد دست * مگر هيربد مرد آتش پرست

مريزيد هم خون گاوان و رز * كه ننگست در گاو كشتن بمرز

ز پيرى مگر گاو بيكار شد * به چشم خداوند خود خوار شد

نبايد ز بن كشت گاو زهى * كه از مرز بيرون شود فرّهى

همه راى با مرد دانا زنيد * دل كودك بىپدر مشكنيد