شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٩٥٩

[ يافتن بهرام گور ، گنج جمشيد را ]

تذروان زرّين و طاووس زر * همه سينه و چشمهاشان گهر

چو دستور ديد آن بر شاه شد * براى بلند افسر ماه شد

به نرمى بشاه جهان گفت خيز * كه آمد همى گنجها را جهيز

يكى خانهء گوهر آمد پديد * كه چرخ فلك داشت آن را كليد

به دو گفت بنگر كه بر گنج نام * نويسد كسى كش بود گنج كام

نگه كن بدان گنج تا نام كيست * گر آگندن او بايّام كيست

بيامد سر موبدان چون شنيد * بران گاو بر مهر جمشيد ديد

بشاه جهان گفت كردم نگاه * نوشتست بر گاو جمشيد شاه

به دو گفت شاه اى سر موبدان * بهر كار داناتر از بخردان

ز گنجى كه جمشيد بنهاد پيش * چرا كرد بايد مرا گنج خويش

هر آن گنج كان جز بشمشير و داد * فراز آيد آن پادشاهى مباد

بارزانيان ده همه هرچ هست * مبادا كه آيد بما بر شكست

اگر نام بايد كه پيدا كنيم * بداد و بشمشير گنج آگنيم

نبايد سپاه مرا بهره زين * نه تنگست بر ما زمان و زمين

فروشيد گوهر بزرّ و بسيم * زن بيوه و كودكان يتيم

تهى دست مردم كه دارند نام * گسسته دل از نام و آرام و كام

ز ويران و آباد گرد آوريد * ازان پس يكايك همه بشمريد

ببخشيد دينار گنج و درم * به مزد روان جهاندار جم

ازان ده يك آن را كه بنمود راه * همى شاه جست از ميان سپاه

مرا تا جوان باشم و تن درست * چرا بايدم گنج جمشيد جست

گهر هرك بستاند از جمشيد * بگيتى مبادش بنيكى اميد

چو با لشكرم تن برنج آوريم * ز روم و ز چين نام و گنج آوريم

مرا اسپ شبديز و شمشير تيز * نگيرم فريب و ندانم گريز

و زان جايگه شد سوى گنج خويش * كه گرد آوريد از خوى و رنج خويش

بياورد گردان كشورش را * درم داد يك ساله لشكرش را

يكى بزمگه ساخت چون نو بهار * بياراست ايوان گوهر نگار

مى لعل رخشان بجام بلور * چو شد خرّم و شاد بهرام گور

بياران چنين گفت كاى سركشان * شنيده ز تخت بزرگى نشان

ز هوشنگ تا نوذر نامدار * كجا ز آفريدون بد او يادگار

برين هم نشان تا سر كىقباد * كه تاج فريدون بسر بر نهاد

ببينيد تا زان بزرگان كه ماند * بريشان بجز آفرين را كه خواند

چو كوتاه شد گردش روزگار * سخن ماند زان مهتران يادگار

كه اين را منش بود و آن را نبود * يكى را نكوهش دگر را ستود

يكايك بنوبت همه بگذريم * سزد گر جهان را ببد نسپريم

چرا گنج آن رفتگان آوريم * و گر دل بدينارشان گستريم

نبندم دل اندر سراى سپنج * ننازم بتاج و نيازم بگنج

چو روزى بشادى همى بگذرد * خردمند مردم چرا غم خورد