شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٩٢١

[ جانشين كردن شاپور ، اردشير برادر خود را ]

گناه از گنهكار بگذاشتن * پى مردمى را نگه داشتن

هرانكس كه او اين هنرها بجست * خرد بايد و حزم و راى درست

ببايد خرد شاه را ناگزير * هم آموزش مرد برنا و پير

دل پادشا چون گرايد به مهر * برو كامها تازه دارد سپهر

گنهكار باشد تن زير دست * مگر مردم پاك و يزدان پرست

دل و مغز مردم دو شاه تنند * دگر آلت تن سپاه تنند

چو مغز و دل مردم آلوده گشت * بنوميدى از راى پالوده گشت

بدان تن سراسيمه گردد روان * سپه چون زيد شاه بىپهلوان

چو روشن نباشد بپرّاگند * تن بىروان را به خاك افگند

چنين همچو شد شاه بيدادگر * جهان زو شود زود زير و زبر

به دو بر پس از مرگ نفرين بود * همان نام او شاه بىدين بود

بدين دار چشم و بدان دار گوش * كه اويست دارندهء جان و هوش

هران پادشا كو جزين راه جست * ز نيكيش بايد دل و دست شست

ز كشورش بپراگند زير دست * همان از درش مرد خسرو پرست

نبينى كه دانا چه گويد همى * دلت راز كژّى بشويد همى

كه هر شاه كو را ستايش بود * همه كارش اندر فزايش بود

نكوهيده باشد جفا پيشه مرد * بگرد در آز داران مگرد

بدان اى برادر كه از شهريار * بجويد خردمند هر گونه كار

يكى آنك پيروزگر باشد اوى * ز دشمن نتابد گهِ جنگ روى

دگر آنك لشكر بدارد بداد * بداند فزونئ مرد نژاد

كسى كز در پادشاهى بود * نخواهد كه مهتر سپاهى بود

چهارم كه با زير دستان خويش * همان با گهر در پرستان خويش

ندارد در گنج را بسته سخت * همى بارد از شاخ بار درخت

ببايد در پادشاهى سپاه * سپاهى در گنج دارد نگاه

اگر گنجت آباد دارى بداد * تو از گنج شاد و سپاه از تو شاد

سليحت در آرايش خويش دار * سزد كت شب تيره آيد به كار

بس ايمن مشو بر نگهدار خويش * چو ايمن شدى راست كن كار خويش

سر انجام مرگ آيدت بىگمان * اگر تيره‌اى گر چراغ جهان

برادر چو بشنيد چندى گريست * چو اندرز بنوشت سالى بزيست

برفت و بماند اين سخن يادگار * تو اندر جهان تخم زفتى مكار

كه هم يك زمان روز تو بگذرد * چنين برده رنج تو دشمن خورد

چو آدينه هر مزد بهمن بود * برين كار فرّخ نشيمن بود

مى لعل پيش آور اى هاشمى * ز خمّى كه هرگز نگيرد كمى

چو شست و سه شد سال شد گوش كر * ز بيشى چرا جويم آيين و فر

كنون داستانهاى شاه اردشير * بگويم ز گفتار من ياد گير