شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٩٠٨

[ رفتن شاپور به روم و با پوست خر دوختن قيصر روم او را ]

دگر را فروشم بزرّ و بسيم * بقيصر پناهم نپيچم ز بيم

بخَرّم هرانچم ببايد ز روم * روم سوى ايران ز آباد بوم

ز درگاه برخاست مرد كهن * بر قيصر آمد بگفت اين سخن

بفرمود تا پرده برداشتند * ز در سوى قيصرش بگذاشتند

چو شاپور نزديك قيصر رسيد * بكرد آفرينى چنانچون سزيد

نگه كرد قيصر بشاپور گرد * ز خوبى دل و ديده او را سپرد

بفرمود تا خوان و مى ساختند * ز بيگانه ايوان بپرداختند

جفا ديده ايرانيى بُد بروم * چنانچون بود مرد بيداد و شوم

بقيصر چنين گفت كاى سرفراز * يكى نو سخن بشنو از من براز

كه اين نامور مرد بازارگان * كه ديبا فروشد بدينارگان

شهنشاه شاپور گويم كه هست * بگفتار و ديدار و فرّ و نشست

چو بشنيد قيصر سخن تيره شد * همى چشمش از روى او خيره شد

نگهبانش بر كرد و با كس نگفت * همى داشت آن راز را در نهفت

چو شد مست برخاست شاپور شاه * همى داشت قيصر مر او را نگاه

بيامد نگهبان و او را گرفت * كه شاپور نرسى توى اى شگفت

بجاى زنان برد و دستش ببست * به مردى ز دام بلا كس نجست

چو زين باره دانش نيايد ببر * چه بايد شمار ستاره شمر

بر مست شمعى همى سوختند * بزاريش در چرم خر دوختند

همى گفت هر كس كه اين شور بخت * همى پوست خر جست و بگذاشت تخت

يكى خانه‌يى بود تاريك و تنگ * ببردند بدبخت را بىدرنگ

بدان جاى تنگ اندر انداختند * در خانه را قفل برساختند

كليدش بكدبانوى خانه داد * تنش را بدان چرم بيگانه داد

بزن گفت چندان دهش نان و آب * كه از داشتن زو نگيرد شتاب

اگر زنده ماند بيك چند گاه * بداند مگر ارج تخت و كلاه

همان تخت قيصر نيايدش ياد * كسى را كجا نيست قيصر نژاد

زن قيصر آن خانه را در ببست * بايوان دگر جاى بودش نشست

يكى ماه رخ بود گنجور اوى * گزيده بهر كار دستور اوى

كه ز ايرانيان داشتى او نژاد * پدر بر پدر بر همى داشت ياد

كليد در خانه او را سپرد * بچرم اندرون بسته شاپور گرد

همان روز ازان مرز لشكر براند * ورا بسته در پوست آنجا بماند

چو قيصر بنزديك ايران رسيد * سپه يك بيك تيغ كين بر كشيد

از ايران همى برد رومى اسير * نبود آن يلان را كسى دستگير

بايران زن و مرد و كودك نماند * همان چيز بسيار و اندك نماند

نبود آگهى در ميان سپاه * نه مرده نه زنده ز شاپور شاه

گريزان همه شهر ايران ز روم * ز مردم تهى شد همه مرز و بوم

از ايران بىاندازه ترسا شدند * همه مرز پيش سكوبا شدند