شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٨٩٨

[ اندرز كردن اورمزد و مردن ]

بدل نيز انديشهء بد مدار * بد انديش را بد بود روزگار

سپهبد كجا گشت پيمان شكن * بخندد بد و نامدار انجمن

خرد گير كآرايش جان تست * نگهدار گفتار و پيمان تست

هم آرايش تاج و گنج و سپاه * نمايندهء گردش هور و ماه

نگر تا نسازى ز بازوى گنج * كه بر تو سر آيد سراى سپنج

مزن راى جز با خردمند مرد * از آيين شاهان پيشى مگرد

بلشكر بترسان بدانديش را * بژرفى نگه كن پس و پيش را

ستاينده‌يى كو ز بهر هوا * ستايد كسى را همى ناسزا

شكست تو جويد همى زان سخن * ممان تا بپيش تو گردد كهن

كسى كش ستايش بيايد به كار * تو او را ز گيتى بمردم مدار

كه يزدان ستايش نخواهد همى * نكوهيده را دل بكاهد همى

هر انكس كه او از گنهكار چشم * بخوابيد و آسان فرو برد خشم

فزونيش هر روز افزون شود * شتاب آورد دل پر از خون مرد

هر انكس كه با آب دريا نبرد * بجويد نباشد خردمند مرد

كمان دار دل را زبانت چو تير * تو اين گفته‌هاى من آسان مگير

گشاد برت باشد و دست راست * نشانه بنه زان نشان كت هواست

زبان و خرد با دلت راست كن * همى ران از ان سان كه خواهى سخن

هر انكس كه اندر سرش مغز بود * همه راى و گفتار او نغز بود

هر انگه كه باشى تو يا راى زن * سخنها بياراى بىانجمن

گرت راى با آزمايش بود * همه روزت اندر افزايش بود

شود جانت از دشمن آژيرتر * دل و مغز و رايت جهانگير تر

كسى را كجا پيش رو شد هوا * چنان دان كه رايش نگيرد نوا

اگر دوست يابد ترا تازه روى * بيفزايد اين نام را رنگ و بوى

تو با دشمنت رو پر آژنگ دار * بدانديش را چهره بىرنگ دار

بارزانيان بخش هرچت هواست * كه گنج تو ارزانيان را سزاست

بكش جان و دل تا توانى ز رشك * كه رشك آورد گرم و خونين سرشك

هر انگه كه رشك آورد پادشا * نكوهش كند مردم پارسا

چو اندرز بنوشت فرّخ دبير * بياورد و بنهاد پيش وزير

جهاندار برزد يكى باد سرد * پس آن لعل رخسارگان كرد زرد

چو رنگين رخ تا جور تيره شد * ازان درد بهرام دل خيره شد

چهل روز بد سوكوار و نژند * پر از گرد و بيكار تخت بلند

چنين بود تا بود گردان سپهر * گهى پر ز درد و گهى پر ز مهر

تو گر باهشى مشمر او را بدوست * كجا دست يابد بدرّدت پوست

شب اورمزد آمد و ماه دى * ز گفتن بياساى و بردار مى

كنون كار ديهيم بهرام ساز * كه در پادشاهى نماند دراز