شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٨٨٦

[ اندرز كردن شاه اردشير ، مهتران ايران را ]

نجستى بداد اندر آزرم كس * چه كهتر چه فرزند فريادرس

چه كهتر چه مهتر بنزديك اوى * نجستى همى راى تاريك اوى

ز دادش جهان يك سر آباد كرد * دل زير دستان به خود شاد كرد

جهاندار چون گشت با داد جفت * زمانه پى او نيارد نهفت

فرستاده بودى بگرد جهان * خردمند و بيدار كار آگهان

بجايى كه بودى زمينى خراب * و گر تنگ بودى برود اندر آب

خراج اندر آن بوم برداشتى * زمين كسان خوار نگذاشتى

گر ايدونك دهقان بدى تنگ دست * سوى نيستى گشته كارش ز هست

بدادى ز گنج آلت و چارپاى * نماندى كه پايش برفتى ز جاى

ز دانا سخن بشنو اى شهريار * جهان را برين گونه آباد دار

چو خواهى كه آزاد باشى ز رنج * بىآزار و بىرنج آگنده گنج

بىآزارئ زير دستان گزين * بيابى ز هر كس بداد آفرين

[ اندرز كردن شاه اردشير ، مهتران ايران را ]

[ اندرز كردن شاه اردشير ، مهتران ايران را ]

چو از روم و ز چين و ز ترك و هند * جهان شد مر او را چو رومى پرند

ز هر مرز پيوسته شد باژ و ساو * كسى را نبد با جهاندار تاو

همه مهتران را ز ايران بخواند * سزاوار بر تخت شاهى نشاند

از ان پس شهنشاه بر پاى خواست * به خوبى بياراست گفتار راست

چنين گفت كاى نامداران شهر * ز راى و خرد هرك داريد بهر

بدانيد كاين تيز گردان سپهر * ننازد بداد و نيازد به مهر

يكى را چو خواهد برآرد بلند * هم آخر سپارد به خاك نژند

نماند بجز نام زو در جهان * همه رنج با او شود در نهان

بگيتى ممانيد جز نام نيك * هر انكس كه خواهد سر انجام نيك

ترا روزگار اورمزد آن بود * كه خشنودى پاك يزدان بود

بيزدان گراى و بيزدان گشاى * كه دارنده اويست و نيكى فزاى

ز هر بد بدادار گيهان پناه * كه او راست بر نيك و بد دستگاه

كند بر تو آسان همه كار سخت * ز راى دلافروز و پيروز بخت

نخستين ز كار من اندازه گير * گذشته بد و نيك من تازه گير

كه كردم بدادار گيهان پناه * مرا داد بر نيك و بد دستگاه

زمين هفت كشور بشاهى مراست * چنان كز خداوندى او سزاست

همى باژ خواهم ز روم و ز هند * جهان شد مرا همچو رومى پرند

سپاسم ز يزدان كه او داد زور * بلند اختر و بخش كيوان و هور

ستايش كه داند سزاوار اوى * نيايش بر آيين و كردار اوى

مگر كو دهد بازمان زندگى * بماند بزرگى و تا بندگى

كنون هرچ خواهيم كردن ز داد * بكوشيم و ز داد باشيم شاد

ز ده يك مرا چند بر شهرهاست * كه دهقان و موبد بران بر گواست

چو بايد شما را ببخشم همه * همان ده يك و بوم و باژ و رمه

مگر آنك آيد شما را فزون * بيارد سوى گنج ما رهنمون