شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٨٨٥

[ چاره ساختن اردشير در كار پادشاهى ]

غنيمت بدان بخش كو جنگ جست * به مردى دل از جان شيرين بشست

هر انكس كه گردد بدستت اسير * بدين بارگاه آورش ناگزير

من از بهر ايشان يكى شارستان * برآرم ببومى كه بد خارستان

ازين پندها هيچ گونه مگرد * چو خواهى كه مانى تو بىرنج و درد

بپيروزى اندر بيزدان گراى * كه او باشدت بىگمان رهنماى

ز جايى كه آمد فرستاده‌يى * ز تركى و رومى و آزاده‌يى

ازو مرزبان آگهى داشتى * چنين كارها خوار نگذاشتى

بره بر بدى خان او ساخته * كنارنگ زان كار پرداخته

ز پوشيدنيها و از خوردنى * نيازش نبودى بگستردنى

چو آگه شدى زان سخن كار دار * كه او بر چه آمد بر شهريار

هيونى سرافراز و مردى دبير * برفتى بنزديك شاه اردشير

بدان تا پذيره شدندى سپاه * بياراستى تخت پيروز شاه

كشيدى پرستنده هر سو رده * همه جامه‌هاشان بزر آژده

فرستاده را پيش خود خواندى * به نزديكى تخت بنشاندى

بپرسش گرفتى همه راز اوى * ز نيك و بد و نام و آواز اوى

ز داد و ز بيداد و ز كشورش * ز آيين و ز شاه و ز لشكرش

بايوانش بردى فرستاده وار * بياراستى هرچ بودى به كار

و ز ان پس بخوان و ميش خواندى * بر تخت زرّينش بنشاندى

بنخچير برديش با خويشتن * شدى لشكر بيشمار انجمن

گسى كردنش را فرستاده وار * بياراستى خلعت شهريار

بهر سو فرستاد پس موبدان * بىآزار و بيدار دل بخردان

كه تا هر سوى شهرها ساختند * بدين نيز گنجى بپرداختند

بدان تا كسى را كه بىخانه بود * نبودش نوا بخت بيگانه بود

همان تا فراوان شود زير دست * خورش ساخت با جايگاه نشست

ازو نام نيكى بود در جهان * چه بر آشكار و چه اندر نهان

چو او در جهان شهريارى نبود * پس از مرگ او يادگارى نبود

منم ويژه زنده كن نام اوى * مبادا جز از نيكى انجام اوى

فراوان سخن در نهان داشتى * بهر جاى كار آگهان داشتى

چو بىمايه گشتى يكى مايه دار * ازان آگهى يافتى شهريار

چو بايست بر ساختى كار اوى * نماندى چنان تيره بازار اوى

زمين برومند و جاى نشست * پرستيدن مردم زير دست

بياراستى چون ببايست كار * نگشتى نهانش بكس آشكار

تهى دست را مايه دادى بسى * به دو شاد كردى دل هر كسى

همان كودكان را بفرهنگيان * سپردى چو بودى و را هنگ آن

بهر برزنى در دبستان بدى * همان جاى آتش پرستان بدى

نماندى كه بودى كسى را نياز * نگه داشتى سختى خويش راز

بميدان شدى بامداد پگاه * برفتى كسى كو بدى داد خواه