شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٨٧٨

[ اختر پرسيدن اردشير از كيد هندى ]

به دو راهبر گفت كاى پادشاه * دلت شد به فرزند خود بر گواه

يكى بنده را گفت شاه اردشير * كه رو گوى ايشان بچوگان بگير

همى باش با كودكان تازه روى * بچوگان بپيش من انداز گوى

ازان كودكان تا كه آيد دلير * ميان سواران بكردار شير

ز ديدار من گوى بيرون برد * ازين انجمن كس بكس نشمرد

بود بىگمان پاك فرزند من * ز تخم و بر و پاك پيوند من

بفرمان بشد بندهء شهريار * بزد گوى و افگند پيش سوار

دوان كودكان از پى او چو تير * چو گشتند نزديك با اردشير

بماندند ناكام بر جاى خويش * چو شاپور گرد اندر آمد بپيش

ز پيش پدر گوى بربود و برد * چو شد دور مر كودكان را سپرد

ز شادى چنان شد دل اردشير * كه گردد جوان مردم گشته پير

سوارانش از خاك برداشتند * همى دست بر دست بگذاشتند

شهنشاه زان پس گرفتش ببر * همى آفرين خواند بر دادگر

سر و چشم و رويش ببوسيد و گفت * كه چونين شگفتى نشايد نهفت

بدل هرگز اين ياد نگذاشتم * كه شاپور را كشته پنداشتم

چو يزدان مرا شهريارى فزود * ز من در جهان يادگارى فزود

بفرمان او بر نيابى گذر * و گر برتر آرى ز خورشيد سر

گهر خواست از گنج و دينار خواست * گرانمايه ياقوت بسيار خواست

برو زرّ و گوهر بسى ريختند * زبر مشك و عنبر بسى بيختند

ز دينار شد تاركش ناپديد * ز گوهر كسى چهرهء او نديد

بدستور بر نيز گوهر فشاند * بكرسىء زر پيكرش برنشاند

ببخشيد چندان و را خواسته * كه شد كاخ و ايوانش آراسته

بفرمود تا دختر اردوان * بايوان شود شاد و روشن روان

ببخشيد كرده گناه و را * ز زنگار بزدود ماه و را

بياورد فرهنگيان را به شهر * كسى كو ز فرزانگى داشت بهر

نوشتن بياموختش پهلوى * نشست سرافرازى و خسروى

همان جنگ را گرد كرده عنان * ز بالا بدشمن نمودن سنان

ز مى خوردن و بخشش و كار بزم * سپه جستن و كوشش روز رزم

و زان پس دگر كرد ميخ درم * همان ميخ دينار و هر بيش و كم

بيك روى بد نام شاه اردشير * به روى دگر نام فرّخ وزير

گران خوار بد نام دستور شاه * جهان ديده مردى نماينده راه

نوشتند برنامه‌ها همچنين * به دو داد فرمان و مهر و نگين

ببخشيد گنجى بدرويش مرد * كه خوردش نبودى بجز كاركرد

نگه كرد جايى كه بد خارستان * ازو كرد خرّم يكى شارستان

كجا گندشاپور خواندى ورا * جزين نام نامى نراندى ورا

چو شاپور شد همچو سرو بلند * ز چشم بدش بود بيم گزند