شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٨٦٥

[ جنگ اردشير با كردان ]

يكى شارستان كرد پر كاخ و باغ * به دو اندرون چشمه و دشت و راغ

كه اكنون گرانمايه دهقان پير * همى خواندش خورّهء اردشير

يكى چشمه بد بىكران اندروى * فراوان ازو رود بگشاد و جوى

بر آورد زان چشمه آتشكده * به دو تازه شد مهر و جشن سده

بگرد اندرش باغ و ميدان و كاخ * برآورده شد جايگاه فراخ

چو شد شاه با دانش و فر و زور * همى خواندش مرزبان شهر گور

بگرد اندرش روستاها بساخت * چو آباد كردش كس اندر نشناخت

بجايى يكى ژرف دريا بديد * همى كوه بايست پيشش بريد

ببردند ميتين و مردان كار * و زان كوه ببريد صد جويبار

همى راند از كوه تا شهرگور * شد آن شارستان پر سراى و ستور

سپاهى ز اصطخر بىمر ببرد * بشد ساخته تا كند رزم كرد

بنيكى ز يزدان همى جست مزد * كه ريزد بران بوم و بر خون دزد

چو شاه اردشير اندر آمد بتنگ * پذيره شدش كرد بىمر بجنگ

يكى كار بد خوار دشوار گشت * ابا كرد كشور همه يار گشت

يكى لشكرى كُرد بد پارسى * فزونتر ز گردان او يك به سى

يكى روز تا شب بر آويختند * سپاه جهاندار بگريختند

ز بس كشته و خسته بر دشت جنگ * شد آوردگه را همه جاى تنگ

جز از شاه با خوار مايه سپاه * نبد نامدارى بدان رزمگاه

ز خورشيد تابان و ز گرد و خاك * زبانها شد از تشنگى چاك چاك

هم انگه درفشى بر آورد شب * كه بنشاند آن جنگ و جوش و جلب

يكى آتشى ديد بر سوى كوه * بيامد جهاندار با آن گروه

سوى آتش آورد روى اردشير * همان اندكى مرد برنا و پير

چو تنگ اندر آمد شبانان بديد * بران ميش و بز پاسبانان بديد

فرود آمد از باره شاه و سپاه * دهانش پر از خاك آوردگاه

از يشان سبك اردشير آب خواست * هم انگه ببردند با آب ماست

بياسود و لختى چريد آنچ ديد * شب تيره خفتان بسر بركشيد

ز خفتان شايسته بد بسترش * ببالين نهاد آن كيى مغفرش

سپيده چو برزد ز درياى آب * سر شاه ايران بر آمد ز خواب

بيامد ببالين او سر شبان * كه پدرام باد از تو روز و شبان

چه آمد كه اين جاى راه تو بود * كه نه در خور خوابگاه تو بود

بپرسيد زان سر شبان راه شاه * كز ايدر كجا يابم آرامگاه

چنين داد پاسخ كه آباد جاى * نيابى مگر باشدت رهنماى

از ايدر كنون چار فرسنگ راه * چو رفتى پديد آيد آرامگاه

و زان روى پيوسته شد ده بده * بده در يكى نامبردار مه

چو بشنيد زان سر شبان اردشير * ببرد از رمه راهبر چند پير

سپهبد ز كوه اندر آمد بده * از ان ده سبك پيش او رفت مه