شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٨٦٤

[ جنگ اردشير با اردوان و كشته شدن اردوان ]

ميان دو لشكر دو پرتاب ماند * به خاك اندرون مار بىتاب ماند

خروشان سپاه و درفشان درفش * سر افشان دل از تيغهاى بنفش

چهل روز زين سان همى جنگ بود * بران زير دستان جهان تنگ بود

ز هر گونه‌يى تنگ شد خوردنى * همان تنگ شد راه آوردنى

ز بس كشته شد روى هامون چو كوه * بشد خسته از زندگانى ستوه

سر انجام ابرى بر آمد سياه * بشد كوشش و رزم را دستگاه

يكى باد برخاست از انجمن * دل جنگيان گشت زان پر شكن

بتوفيد كوه و بلرزيد دشت * خروشش همى از هوا برگذشت

بترسيد زان لشكر اردوان * شدند اندرين يك سخن هم زبان

كه اين كار بر اردوان ايزديست * بدين لشكر اكنون ببايد گريست

به روزى كجا سخت شد كارزار * همه خواستند آنگهى زينهار

بيامد ز قلب سپاه اردشير * چكاچاك برخاست و باران تير

گرفتار شد در ميان اردوان * بداد از پى تاج شيرين روان

بدست يكى مرد خرّاد نام * چو بگرفت بردش گرفته لگام

بپيش جهانجوى بردش اسير * ز دور اردوان را بديد اردشير

فرود آمد از باره شاه اردوان * تنش خستهء تير و تيره روان

بدژخيم فرمود شاه اردشير * كه رو دشمن پادشا را بگير

بخنجر ميانش به دو نيم كن * دل بد سگالان پر از بيم كن

بيامد دژآگاه و فرمان گزيد * شد آن نامدار از جهان ناپديد

چنين است كردار اين چرخ پير * چه با اردوان و چه با اردشير

اگر تا ستاره بر آرد بلند * سپارد هم آخر به خاك نژند

دو فرزند او هم گرفتار شد * برو تخمهء آرشى خوار شد

مر آن هر دو را پاى كرده ببند * بزندان فرستاد شاه بلند

دو بد مهر از رزم بگريختند * بدام بلا در نياويختند

برفتند گريان بهندوستان * سزد گر كنى زين سخن داستان

همه رزمگه پر ستام و كمر * پر از آلت و لشكر و سيم و زر

بفرمود تا گرد كردند شاه * ببخشيد زان پس همه بر سپاه

برفت از ميان بزرگان سباك * تن اردوان را ز خون كرد پاك

خروشان بشستش ز خاك نبرد * بر آيين شاهان يكى دخمه كرد

بديبا بپوشيد خسته برش * ز كافور كرد افسرى بر سرش

به پيمود آن خاك كاخش بپى * ز لشكر هران كس كه شد سوى رى

و زان پس بيامد بر اردشير * چنين گفت كاى شاه دانش پذير

تو فرمان بر و دختر او بخواه * كه با فرّ و برزست و با تاج و گاه

بدست آيدت افسر و تاج و گنج * كجا اردوان گرد كرد آن برنج

ازو پند بشنيد و گفتار رواست * هم اندر زمان دختر او بخواست

بايوان او بد همى يك دو ماه * توانگر سپهبد توانگر سپاه

سوى پارس آمد ز رى نامجوى * بر آسوده از رزم و ز گفت و گوى