شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٨٤٦

[ نامهء اسكندر نزد ارسطاطاليس و پاسخ يافتن ]

ز رفتن چو گشتند يك سر ستوه * يكى ژرف دريا بد آن روى كوه

پديد آمد و شاد شد زان سپاه * كه دريا و هامون بديدند راه

سوى ژرف دريا همى راندند * جهان آفرين را همى خواندند

دد و دام بد هر سوى بىشمار * سپه را نبد خوردنى جز شكار

پديد آمد از دور مردى سترگ * پر از موى با گوشهاى بزرگ

تنش زير موى اندرون همچون نيل * دو گوشش بكردار دو گوش پيل

چو ديدند گردنكشان زان نشان * ببردند پيش سكندر كشان

سكندر نگه كرد زو خيره ماند * بروبر همى نام يزدان بخواند

چه مردى به دو گفت نام تو چيست * ز دريا چه يا بى و كام تو چيست

به دو گفت شاها مرا باب و مام * همان گوش بستر نهادند نام

بپرسيد كان چيست بميان آب * كز ان سوى مىبرزند آفتاب

از ان پس چنين گفت كاى شهريار * هميشه بدى در جهان نامدار

يكى شارستانست اين چون بهشت * كه گويى نه از خاك دارد سرشت

نبينى به دو اندر ايوان و خان * مگر پوشش از ماهى و استخوان

بر ايوانها چهر افراسياب * نگاريده روشن تر از آفتاب

همان چهر كىخسرو جنگ جوى * بزرگى و مردى و فرهنگ اوى

بران استخوان بر نگاريده پاك * نبينى به شهر اندرون گرد و خاك

ز ماهى بود مردمان را خروش * ندارند چيزى جزين پرورش

چو فرمان دهد نامبردار شاه * روم من بران شارستان بىسپاه

سكندر بدان گوش ور گفت رو * بياور كسى تا چه بينيم نو

بشد گوش بستر هم اندر زمان * ازان شارستان برد مردم دمان

گذشتند بر آب هفتاد مرد * خرد يافته مردم سالخورد

همه جامه‌هاشان ز خزّ و حرير * ازو چند برنا بُد و چند پير

ازو هرك پيرى بُد و نام داشت * پر از در زرين يكى جام داشت

كسى كو جوان بود تاجى بدست * بر قيصر آمد سر افگنده پست

برفتند و بردند پيشش نماز * بگفتند با او زمانى دراز

ببود آن شب و گاه بانگ خروس * ز درگاه برخاست آواى كوس

و زان جايگه سوى بابل كشيد * زمين گشت از لشكرش ناپديد

بدانست كش مرگ نزديك شد * بروبر همى روز تاريك شد

بران بودش انديشه كاندر جهان * نماند كسى از نژاد مهان

كه لشكر كشد جنگ را سوى روم * نهد پى بران خاك آباد بوم

چو مغز اندرين كار خود كامه كرد * هم انگه سطاليس را نامه كرد

هر انكس كجا بد ز تخم كيان * بفرمودشان تا ببندد ميان

همه روى را سوى درگه كنند * ز بدها گمانيش كوته كنند

چو اين نامه بردند نزد حكيم * دل ارسطاليس شد به دو نيم

هم اندر زمان پاسخ نامه كرد * ز مژگان تو گفتى سر خامه كرد