شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٨٤٠

[ ديدن اسكندر ، درخت گويا را ]

ازان نامور سدّ اسكندرى * جهانى برست از بد داورى

برو مهتران خواندند آفرين * كه بىتو مبادا زمان و زمين

ز چيزى كه بود اندران جايگاه * فراوان ببردند نزديك شاه

نپذرفت از يشان و خود برگرفت * جهان مانده زان كار اندر شگفت

همى رفت يك ماه پويان به راه * برنج اندر از راه شاه و سپاه

چنين تا بنزديك كوهى رسيد * كه جايى دد و دام و ماهى نديد

يكى كوه ديد از برش لاژورد * يكى خانه بر سر ز ياقوت زرد

همه خانه قنديلهاى بلور * ميان اندرون چشمهء آب شور

نهاده بر چشمه زرّين دو تخت * برو خوابنيده يكى شور بخت

بتن مردم و سر چو آن گراز * به بيچارگى مرده بر تخت ناز

ز كافور زير اندرش بسترى * كشيده ز ديبا برو چادرى

يكى سرخ گوهر بجاى چراغ * فروزان شده زو همه بوم و راغ

فتاده فروغ ستاره در آب * ز گوهر همه خانه چون آفتاب

هرانكس كه رفتى كه چيزى برد * وگر خاك آن خانه را بسپرد

همه تنش بر جاى لرزان شدى * و زان لرزه آن زنده ريزان شدى

خروش آمد از چشمهء آب شور * كه اى آرزومند چندين مشور

بسى چيز ديدى كه آن كس نديد * عنان را كنون باز بايد كشيد

كنون زندگانيت كوتاه گشت * سر تخت شاهيت بىشاه گشت

سكندر بترسيد و برگشت زود * بلشكرگه آمد بكردار دود

و ز ان جايگه تيز لشكر براند * خروشان بسى نام يزدان بخواند

ازان كوه راه بيابان گرفت * غمى گشت و انديشهء جان گرفت

همى راند پر درد و گريان ز جاى * سپاه از پس و پيش او رهنماى

ز راه بيابان بشهرى رسيد * ببد شاد كآواز مردم شنيد

همه بوم و بر باغ آباد بود * دل مردم از خرّمى شاد بود

پذيره شدندش بزرگان شهر * كسى را كه از مردمى بود بهر

برو همگنان آفرين خواندند * همه زرّ و گوهر برافشاندند

همى گفت هر كس كه اى شهريار * انوشه كه كردى بما بر گذار

بدين شهر هرگز نيامد سپاه * نه هرگز شنيدست كس نام شاه

كنون كامدى جان ما پيش تست * كه روشن روان بادى و تن درست

سكندر دل از مردمان شاد كرد * ز راه بيابان تن آزاد كرد

بپرسيد از يشان كه ايدر شگفت * چه چيزست كاندازه بايد گرفت

چنين داد پاسخ به دو رهنماى * كه اى شاه پيروز پاكيزه راى

شگفتيست ايدر كه اندر جهان * كسى آن نديد آشكار و نهان

درختيست ايدر دو بن گشته جفت * كه چونان شگفتى نشايد نهفت

يكى ماده و ديگرى نرّه اوى * سخن گو بود شاخ با رنگ و بوى