شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٨٣٧

[ ديدن اسكندر اسرافيل را ]

دگر مهره باشد مرا شمع راه * بتاريكى اندر شوم با سپاه

ببينيم تا كردگار جهان * بدين آشكارا چه دارد نهان

توى پيش رو گر پناه من اوست * نمايندهء راى و راه من اوست

چو لشكر سوى آب حيوان گذشت * خروش آمد اللّه اكبر ز دشت

چو از منزلى خضر برداشتى * خورشها ز هر گونه بگذاشتى

همى رفت ازين سان دو روز و دو شب * كسى را به خوردن نجنبيد لب

سه ديگر بتاريكى اندر دو راه * پديد آمد و گم شد از خضر شاه

پيمبر سوى آب حيوان كشيد * سر زندگانى بكيوان كشيد

بران آب روشن سر و تن بشست * نگهدار جز پاك يزدان نجست

بخورد و بر آسود و برگشت زود * ستايش همى بافرين بر فزود

سكندر سوى روشنايى رسيد * يكى بر شده كوه رخشنده ديد

زده بر سر كوه خارا عمود * سرش تا بابر اندر از چوب عود

بر هر عمودى كُنامى بزرگ * نشسته برو سبز مرغى سترگ

بآواز رومى سخن راندند * جهاندار پيروز را خواندند

چو آواز بشنيد قيصر برفت * بنزديك مرغان خراميد تفت

به دو مرغ گفت اى دلاراى رنج * چه جويى همى زين سراى سپنج

اگر سر برآرى بچرخ بلند * همان باز گردى ازو مستمند

كنون كامدى هيچ ديدى زنا * و گر كرده از خشت پخته بنا

چنين داد پاسخ كزين هر دو هست * زنا و برين گونه جاى نشست

چو بشنيد پاسخ فروتر نشست * درو خيره شد مرد يزدان پرست

بپرسيد كاندر جهان بانگ رود * شنيدى و آواى مست و سرود

چنين داد پاسخ كه هر كو ز دهر * ز شادى همى برنگيرند بهر

ورا شاد مردم نخواند همى * و گر جان و دل برفشاند همى

به خاك آمد از بر شده چوب عود * تهى ماند زان مرغ رنگين عمود

بپرسيد دانايى و راستى * فزونست اگر كمّى و كاستى

چنين داد پاسخ كه دانش پژوه * همى سر فرازد ز هر دو گروه

بسوى عمود آمد از تيره خاك * بمنقار چنگالها كرد پاك

ز قيصر بپرسيد يزدان پرست * به شهر تو بر كوه دارد نشست

به دو گفت چون مرد شد پاك راى * بيابد پرستنده بر كوه جاى

ازان چوب جوينده شد بر كنام * جهانجوى روشن دل و شاد كام

بچنگال مىكرد منقار تيز * چو ايمن شد از گردش رستخيز

بقيصر بفرمود تا بىگروه * پياده شود بر سر تيغ كوه

ببيند كه تا بر سر كوه چيست * كزو شادمان را ببايد گريست

سكندر چو بشنيد شد سوى كوه * بديدار بر تيغ شد بىگروه

سرافيل را ديد صورى بدست * برافراخته سر ز جاى نشست