شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٨٣٤

[ ديدن اسكندر شگفتيها به شهر هروم ]

بر ان نامه بر شد جهان انجمن * از يشان هر انكس كه بد راى زن

چو اين نامه بر خواند داناى شهر * ز راى دل شاه برداشت بهر

نشستند و پاسخ نوشتند باز * كه دايم بزى شاه گردن فراز

فرستاده را پيش بنشانديم * يكايك همه نامه بر خوانديم

نخستين كه گفتى ز شاهان سخن * ز پيروزى و رزمهاى كهن

اگر لشكر آرى به شهر هروم * نبينى ز نعل و پى اسپ بوم

بىاندازه در شهر ما برزنست * بهر برزنى بر هزاران زنست

همه شب بخفتان جنگ اندريم * ز بهر فزونى بتنگ اندريم

ز چندين يكى را نبودست شوى * كه دوشيزگانيم و پوشيده روى

ز هر سو كه آيى بين بوم و بر * بجز ژرف دريا نبينى گذر

ز ما هر زنى كو گرايد بشوى * ازان پس كس او را نه بينيم روى

ببايد گذشتن بدرياى ژرف * اگر خوش و گر نيز باريده برف

اگر دختر آيدش چون كرد شوى * زن آسا و جويندهء رنگ و بوى

هم آن خانه جاويد جاى وى است * بلند آسمانش هواى وى است

و گر مردوش باشد و سر فراز * بسوى هرومش فرستند باز

و گر زو پسر زايد آنجا كه هست * بباشد نباشد بر ماش دست

ز ما هرك او روزگار نبرد * از اسپ اندر آرد يكى شير مرد

يكى تاج زرّينش بر سر نهيم * همان تخت او بر دو پيكر نهيم

همانا ز مازن بود سى هزار * كه با تاج زرّند و با گوشوار

كه مردى ز گردنكشان روز جنگ * بچنگال او خاك شد بىدرنگ

تو مردى بزرگى و نامت بلند * در نام بر خويشتن در مبند

كه گويند با زن بر آويختى * ز آويختن نيز بگريختى

يكى ننگ باشد ترا زين سخن * كه تا هست گيتى نگردد كهن

چو خواهى كه با نامداران روم * بيايى بگردى بمرز هروم

چو با راستى باشى و مردمى * نبينى جز از خوبى و خرّمى

بپيش تو آريم چندان سپاه * كه تيره شود بر تو خورشيد و ماه

چو آن پاسخ نامه شد اسپرى * زنى بود گويا به پيغمبرى

ابا تاج و با جامهء شاهوار * همى رفت با خوب رخ ده سوار

چو آمد خرامان بنزديك شاه * پذيره فرستاد چندى به راه

زن نامبردار نامه بداد * پيام دليران همه كرد ياد

سكندر چو آن پاسخ نامه ديد * خردمند و بينا دلى برگزيد

بديشان پيامى فرستاد و گفت * كه با مغز مردم خرد باد جفت

بگرد جهان شهريارى نماند * همان بر زمين نامدارى نماند

كه نه سر بسر پيش من كهترند * و گر چه بلندند و نيك اخترند

مرا گرد كافور و خاك سياه * همانست و هم بزم و هم رزمگاه

نه من جنگ را آمدم تازيان * به پيلان و كوس و تبيره زنان

سپاهى برين سان كه هامون و كوه * همى گردد از سم ّ اسپان ستوه