شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٨٠٥

[ سپاه كشيدن اسكندر سوى كيد ]

توانگر ببخشد همى اين بران * يكى با دگر چرب و شيرين زبان

شود مرد درويش را خشك لب * همى روز را بگذراند بشب

دگر آنك گاوى چنان تن درست * ز گوسالهء لاغر او شير جست

چو كيوان ببرج ترازو شود * جهان زير نيروى بازو شود

شود كار بيمار و درويش سست * وزو چيز خواهد همى تن درست

نه هرگز گشايد سر گنج خويش * نه زو باز دارد بتن رنج خويش

دگر چشمه‌يى ديدى از آب خشك * بگرد اندرش آبهاى چو مشك

نه زو بر دميدى يكى روشن آب * نه آن آبها را گرفتى شتاب

ازين پس يكى روزگارى بود * كه اندر جهان شهريارى بود

كه دانش نباشد بنزديك اوى * پر از غم بود جان تاريك اوى

همى هر زمان نو كند لشكرى * كه سازند زو نامدار افسرى

سرانجام لشكر نماند نه شاه * بيايد نو آيين يكى پيش گاه

كنون اين زمان روز اسكندرست * كه بر تارك مهتران افسرست

چو آيد به دو ده تو اين چار چيز * بر آنم كه چيزى نخواهد بنيز

چو خشنود دارى و را بگذرد * كه دانش پژوهست و دارد خرد

ز مهران چو بشنيد كيد اين سخن * برو تازه شد روزگار كهن

بيامد سر و چشم او بوس داد * دلارام و پيروز برگشت شاد

ز نزديك دانا چو برگشت شاه * حكيمان برفتند با او به راه

سكندر چو كرد اندر ايران نگاه * بدانست كو را شد آن تاج و گاه

همى راه و بىراه لشكر كشيد * سوى كيد هندى سپه بر كشيد

بجايى كه آمد سكندر فراز * در شارستانها گشادند باز

ازان مرز كس را بمردم نداشت * ز ناهيد مغفر همى برگذاشت

چو آمد بران شارستان بزرگ * كه ميلاد خوانديش كيد سترگ

بران مرز لشكر فرود آوريد * همه بوم ايشان سپه گستريد

نويسندهء نامه را خواندند * بپيش سكندرش بنشاندند

يكى نامه بنوشت نزديك كيد * چو شيرى كه ارغنده گردد بصيد

ز اسكندر راد پيروز گر * خداوند شمشير و تاج و كمر

سر نامه بود آفرين از نخست * بدانكس كه دل را بدانش بشست

ز كار آن گزيند كه بىرنج‌تر * چو خواهد كه بردارد از گنج بر

گراينده باشد بيزدان پاك * به دو دارد امّيد و زو ترس و باك

بداند كه ما تخت را مايه‌ايم * جهاندار پيروز را سايه‌ايم

نوشتم يكى نامه نزديك تو * كه روشن كند جان تاريك تو

هم آنگه كه بر تو بخواند دبير * منه پيش و اين را سگالش مگير

اگر شب رسد روشنى را مپاى * هم اندر زمان سوى فرمان گراى

و گر بگذرى زين سخن نگذرم * سر و تاج و تختت بپى بسپرم