شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٨٠٣

[ پاسخ دادن مهران كيد را ]

جهان مرد و آب از پس او دوان * چو گويد بدين خواب نيكى گمان

به پنجم چنان ديد جانم بخواب * كه شهرى بدى هم به نزديك آب

همه مردمش كور بودى به چشم * يكى را ز كورى نديدم بخشم

ز داد و دهش و ز خريد و فروخت * تو گفتى همى شارستان بر فروخت

ششم ديدم اى مهتر ارجمند * كه شهرى بدندى همه دردمند

شدندى بپرسيدن تن درست * همى دردمند آب ايشان بجست

همى گفت چونى به درد اندرون * تنى دردمند و دلى پر ز خون

رسيده بلب جان ناتن درست * همى چارهء تندرستان بجست

چو نيمى ز هفتم شب اندر گذشت * جهنده يكى باره ديدم بدشت

دو پا و دو دست و دو سر داشتى * بدندان گيا تيز بگذاشتى

چران داشتى از دو رويه دهن * نبد بر تنش جاى بيرون شدن

بهشتم سه خم ديدم اى پاك دين * برابر نهاده به روى زمين

دو پر آب و خمّى تهى در ميان * گذشته به خشكى برو ساليان

ز دو خم ّ پر آب دو نيك مرد * همى ريختند اندرو آب سرد

نه از ريختن زين كران كم شدى * نه آن خشك را دل پر از نم شدى

نهم شب يكى گاو ديدم بخواب * بر آب و گيا خفته بر آفتاب

يكى خوب گوساله در پيش اوى * تنش لاغر و خشك و بىآب روى

همى شير خوردى ازو ماده گاو * كلان گاو گوساله بىزور و تاو

اگر گوش دارى بخواب دهَم * نرنجى همى تا بدين سر دهم

يكى چشمه ديدم بدشتى فراخ * وزو بر زبر برده ايوان و كاخ

همه دشت يك سر پر از آب و نم * ز خشكى لب چشمه گشته دژم

سزد گر تو پاسخ بگويى نهان * كزين پس چه خواهد بدن در جهان

[ پاسخ دادن مهران كيد را ]

[ پاسخ دادن مهران كيد را ]

چو بشنيد مهران ز كيد اين سخن * به دو گفت ازين خواب دل بد مكن

نه كمتر شود بر تو نام بلند * نه آيد بدين پادشاهى گزند

سكندر بيارد سپاهى گران * ز روم و ز ايران گزيده سران

چو خواهى كه باشد ترا آب روى * خرد يار كن رزم او را مجوى

ترا چار چيزست كاندر جهان * كسى آن نديد از كهان و مهان

يكى چون بهشت برين دخترت * كزو تابد اندر زمين افسرت

دگر فيلسوفى كه دارى نهان * بگويد همه با تو راز جهان

سه ديگر پزشكى كه هست ارجمند * بدانندگى نام كرده بلند

چهارم قدح كاندر و ريزى آب * نه ز آتش شود كم نه از آفتاب

ز خوردن نگيرد كمى آب اوى * بدين چيزها راست كن آب روى

چو آيد بدين باش و مسگال جنگ * چو خواهى كه ايدر نسازد درنگ

بسنده نباشى تو با لشكرش * نه با چاره و گنج و با افسرش

چو بر كار تو راى فرّخ كنيم * همان خواب را نيز پاسخ كنيم

يكى خانه ديدى و سوراخ تنگ * كزو پيل بيرون شدى بىدرنگ