شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٨٠٢

[ خواب ديدن كيد - پادشاه قنوج ]

ببردند ز ايران فراوان نثار * ز دينار و ز گوهر شاهوار

همه شهر ايران و توران و چين * بشاهى برو خواندند آفرين

همه روى گيتى پر از داد شد * بهر جاى ويرانى آباد شد

چنين گفت گويندهء پهلوى * شگفت آيدت كاين سخن بشنوى

يكى شاه بد هند را نام كيد * نكردى جز از دانش و راى صيد

دل بخردان داشت و مغز ردان * نشست كيان افسر موبدان

دما دم بده شب پس يكديگر * همى خواب ديد اين شگفتى نگر

بهندوستان هرك دانا بدند * بگفتار و دانش توانا بدند

بفرمود تا ساختند انجمن * هرانكس كه دانا بد و راى زن

همه خوابها پيش ايشان بگفت * نهفته پديد آوريد از نهفت

كس آن را گزارش ندانست كرد * پر انديشه شدشان دل و روى زرد

يكى گفت با كيد كاى شهريار * خردمند و ز مهتران يادگار

يكى نامدارست مهران بنام * ز گيتى بدانش رسيده بكام

به شهر اندرش خواب و آرام نيست * نشستش بجز با دد و دام نيست

ز تخم گياهاى كوهى خورد * چو ما را بمردم همى نشمرد

نشستش با غرم و آهو بود * ز آزار مردم بيك سو بود

ز چيزى بگيتى نيابد گزند * پرستنده مردى و بختى بلند

مرين خوابها را بجز پيش اوى * مگو و ز نادان گزارش مجوى

چنين گفت با دانشى كيد شاه * كزين پرهيز بگذرى نيست راه

هم آنگه باسپ اندر آورد پاى * بآواز مهران بيامد ز جاى

حكيمان برفتند با او بهم * بدان تا سپهبد نباشد دژم

جهاندار چون نزد مهران رسيد * بپرسيد داننده را چون سزيد

به دو گفت كاى مرد يزدان پرست * كه در كوه با غرم دارى نشست

بژرفى بدين خواب من گوش دار * گزارش كن و يك بيك هوش دار

چنان دان كه يك شب خردمند و پاك * بخفتم بآرام بىترس و باك

يكى خانه ديدم چو كاخى بزرگ * به دو اندرون ژنده پيلى سترگ

در خانه پيداتر از كاخ بود * بپيش اندرون تنگ سوراخ بود

گذشتى ز سوراخ پيل ژيان * تنش را ز تنگى نكردى زيان

ز روزن گذشتى تن و بوم اوى * بماندى بدان خانه خرطوم اوى

دگر شب بدان گونه ديدم كه تخت * تهى ماندى از من اى نيك بخت

كيى بر نشستى بران تخت عاج * بسر بر نهادى دلافروز تاج

سه ديگر شب از خوابم آمد شتاب * يكى نغز كر پاس ديدم بخواب

به دو اندر آويخته چار مرد * رخان از كشيدن شده لاژورد

نه كرپاس جايى دريد آن گروه * نه مردم شدى از كشيدن ستوه

چهارم چنان ديدم اى نامدار * كه مردى شدى تشنه بر جويبار

همى آب ماهى برو ريختى * سر تشنه از آب بگريختى