شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٧٩٦

[ اندرز كردن دارا با اسكندر و مردن ]

بر آنم كه از پاك دادار خويش * بيابى تو پاداش گفتار خويش

يكى آنك گفتى كه ايران تراست * سر تاج و تخت دليران تراست

به من مرگ نزديك تر زانك تخت * بپردخت تخت و نگون گشت بخت

برين است فرجام چرخ بلند * خرامش سوى رنج و سودش گزند

به من در نگر تا نگويى كه من * فزونم ازين نامدار انجمن

بد و نيك هر دو ز يزدان شناس * وزو دار تا زنده باشى سپاس

نمودار گفتار من من بسم * بدين در نكوهيدهء هر كسم

كه چندان بزرگى و شاهى و گنج * نبد در زمانه كس از من برنج

همان نيز چندان سليح و سپاه * گرانمايه اسپان و تخت و كلاه

همان نيز فرزند و پيوستگان * چه پيوستگان داغ دل خستگان

زمان و زمين بنده بد پيش من * چنين بود تا بخت بُد خويش من

ز نيكى جدا مانده‌ام زين نشان * گرفتار در دست مردم كشان

ز فرزند و خويشان شده نااميد * سيه شد جهان و دو ديده سپيد

ز خويشان كسى نيست فريادرس * اميدم بپروردگارست و بس

برين گونه خسته به خاك اندرم * ز گيتى بدام هلاك اندرم

چنين است آيين چرخ روان * اگر شهرياريم و گر پهلوان

بزرگى بفرجام هم بگذرد * شكارست مرگش همى بشكرد

سكندر ز ديده بباريد خون * بران شاه خسته به خاك اندرون

چو دارا بديد آن ز دل درد او * روان اشك خونين رخ زرد او

به دو گفت مگرى كزين سود نيست * از آتش مرا بهره جز دود نيست

چنين بود بخشش ز بخشنده‌ام * هم از روزگار درخشنده‌ام

باندرز من سر بسر گوش دار * پذيرنده باش و بدل هوش دار

سكندر به دو گفت فرمان تراست * بگو آنچ خواهى كه پيمان تراست

زبان تيز دارا به دو برگشاد * همى كرد سرتاسر اندرز ياد

نخستين چنين گفت كاى نامدار * بترس از جهان داور كردگار

كه چرخ و زمين و زمان آفريد * توانايى و ناتوان آفريد

نگه كن به فرزند و پيوند من * بپوشيدگان خردمند من

ز من پاك دل دختر من بخواه * بدارش بآرام بر پيشگاه

كجا مادرش روشنك نام كرد * جهان را به دو شاد و پدرام كرد

نيارى به فرزند من سرزنش * نه پيغاره از مردم بد كنش

چو پروردهء شهرياران بود * ببزم افسر نامداران بود

مگر زو ببينى يكى نامدار * كجا نو كند نام اسفنديار

بيارايد اين آتش زردهشت * بگيرد همان زند و استا بمشت

نگه دارد اين فال جشن سده * همان فرّ نوروز و آتشكده

همان اورمزد و مه و روز مهر * بشويد به آب خرد جان و چهر

كند تازه آيين لهراسپى * بماند كيى دين گشتاسپى

مهان را بمه دارد و كه بكه * بود دين فروزنده و روزبه