شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٧٥١

[ تير انداختن رستم اسفنديار را به چشم ]

پشوتن همى گفت راز جهان * كه داند ز دين آوران و مهان

چو اسفنديارى كه از بهر دين * به مردى بر آهيخت شمشير كين

جهان كرد پاك از بد بت‌پرست * ببدكار هرگز نيازيد دست

بروز جوانى هلاك آمدش * سر تاجور سوى خاك آمدش

بدى را كزو هست گيتى به درد * پر آزار ازو جان آزاد مرد

فراوان برو بگذرد روزگار * كه هرگز نبيند بد كارزار

جوانان گرفتندش اندر كنار * همى خون ستردند زان شهريار

پشوتن بروبر همى مويه كرد * رخى پر ز خون و دلى پر ز درد

همى گفت زار اى يل اسفنديار * جهانجوى و از تخمهء شهريار

كه كند اين چنين كوه جنگى ز جاى * كه افگند شير ژيان را ز پاى

كه كند اين پسنديده دندان پيل * كه آگند با موج درياى نيل

چه آمد برين تخمه از چشم بد * كه بر بد كنش بىگمان بد رسد

كجا شد برزم اندرون ساز تو * كجا شد ببزم آن خوش آواز تو

كجا شد دل و هوش و آيين تو * توانايى و اختر و دين تو

چو كردى جهان را ز بدخواه پاك * نيامدت از پيل و ز شير باك

كنون آمدت سودمندى به كار * كه در خاك بيند ترا روزگار

كه نفرين برين تاج و اين تخت باد * بدين كوشش بيش و اين بخت باد

كه چو تو سوارى دلير و جوان * سر افراز و دانا و روشن روان

بدين سان شود كشته در كارزار * بزارى سر آيد برو روزگار

كه مه تاج بادا و مه تخت شاه * مه گشتاسپ و جاماسپ و آن بارگاه

چنين گفت پر دانش اسفنديار * كه اى مرد داناى به روزگار

مكن خويشتن پيش من بر تباه * چنين بود بهر من از تاج و گاه

تن كشته را خاك باشد نهال * تو از كشتن من بدين سان منال

كجا شد فريدون و هوشنگ و جم * ز باد آمده باز گردد بدم

همان پاك زاده نياكان ما * گزيده سر افراز و پاكان ما

برفتند و ما را سپردند جاى * نماند كس اندر سپنجى سراى

فراوان بكوشيدم اندر جهان * چه در آشكار و چه اندر نهان

كه تا راى يزدان بجاى آورم * خرد را بدين رهنماى آورم

چو از من گرفت اين سخن روشنى * ز بد بسته شد راه آهرمنى

زمانه بيازيد چنگال تيز * نبد زو مرا روزگار گريز

اميد من آنست كاندر بهشت * دلافروز من بدرود هرچ كشت

به مردى مرا پور دستان نكشت * نگه كن بدين گز كه دارم بمشت

بدين چوب شد روزگارم بسر * ز سيمرغ و ز رستم چاره گر

فسونها و نيرنگها زال ساخت * كه اروند و بند جهان او شناخت

چو اسفنديار اين سخن ياد كرد * بپيچيد و بگريست رستم به درد

چنين گفت كز ديو ناسازگار * ترا بهره رنج من آمد به كار

چنانست كو گفت يك سر سخن * ز مردى بكژّى نيفگند بن