شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٧١٣

[ سخن اسفنديار با مادرش كتايون ]

به دو گفت كاى رنج ديده پسر * ز گيتى چه جويد دل تاجور

مگر گنج و فرمان و راى و سپاه * تو دارى برين بر فزونى مخواه

يكى تاج دارد پدر بر پسر * تو دارى دگر لشكر و بوم و بر

چو او بگذرد تاج و تختش تراست * بزرگى و شاهى و بختش تراست

چه نيكوتر از نرّه شير ژيان * به پيش پدر بر كمر بر ميان

چنين گفت با مادر اسفنديار * كه نيكو زد اين داستان هوشيار

كه پيش زنان راز هرگز مگوى * چو گويى سخن بازيابى بكوى

مكن هيچ كارى بفرمان زن * كه هرگز نبينى زنى راى زن

پر از شرم و تشوير شد مادرش * ز گفته پشيمانى آمد برش

بشد پيش گشتاسپ اسفنديار * همى بود با رامش و ميگسار

دو روز و دو شب بادهء خام خورد * بر ماهرويش دل آرام كرد

سيم روز گشتاسپ آگاه شد * كه فرزند جويندهء گاه شد

همى در دل انديشه بفزايدش * همى تاج و تخت آرزو آيدش

بخواند آن زمان شاه جاماسپ را * همان فال گويان لهراسپ را

برفتند با زيجها بر كنار * بپرسيد شاه از گو اسفنديار

كه او را بود زندگانى دراز * نشيند بشادى و آرام و ناز

بسر بر نهد تاج شاهنشهى * برو پاى دارد بهى و مهى

چو بشنيد داناى ايران سخن * نگه كرد آن زيجهاى كهن

ز دانش بروها پر از تاب كرد * ز تيمار مژگان پر از آب كرد

همى گفت بد روز و بد اخترم * بباريد آتش همى بر سرم

مرا كاشكى پيش فرّخ زرير * زمانه فگندى بچنگال شير

و گر خود نكشتى پدر مر مرا * نگشتى بجاماسپ بد اخترا

ورا هم نديدى به خاك اندرون * بران سان فگنده پيش پر ز خون

چو اسفنديارى كه از چنگ اوى * بدرّد دل شير ز آهنگ اوى

ز دشمن جهان سر بسر پاك كرد * برزم اندرون نيستش هم نبرد

جهان از بدانديش بىبيم كرد * تن اژدها را به دو نيم كرد

ازين پس غم او ببايد كشيد * بسى شور و تلخى ببايد چشيد

به دو گفت شاه اى پسنديده مرد * سخن گوى و ز راه دانش مگرد

هلا زود بشتاب و با من بگوى * كزين پرسشم تلخى آمد به روى

گر او چون زرير سپهبد بود * مرا زيستن زين سپس بد بود

ورا در جهان هوش بر دست كيست * كزان درد ما را ببايد گريست

به دو گفت جاماسپ كاى شهريار * تو اين روز را خوار مايه مدار

ورا هوش در زاولستان بود * بدست تهم پور دستان بود

بجاماسپ گفت آنگهى شهريار * به من بر بگردد بد روزگار ؟

كه گر من سر تاج شاهنشهى * سپارم به دو تاج و تخت مهى

نبيند بر و بوم زاولستان * نداند كس او را بكاولستان

شود ايمن از گردش روزگار ؟ * بود اختر نيكش آموزگار ؟