شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٦٣٨

[ هنر نمودن گشتاسب در ميدان ]

يكى آنك نرّ اژدها را بكشت * فراوان بلا ديد و ننمود پشت

دگر آنك بر گرگ بدريد پوست * همه روم يك سر پر آواز اوست

بميدان قيصر بننگ و نبرد * همى باسمان اندر آرند گرد

نظاره شو آنجا كه قيصر بود * مگر بر دلت رنج كمتر بود

به دو گفت گشتاسپ كاى خوب چهر * ز قيصر مرا كى بود داد و مهر

ترا با من از شهر بيرون كند * چو بيند مرا مردمى چون كند

و ليكن ترا گر چنين است راى * نپيچم ز راى تو اى رهنماى

بفرمود تا بر نهادند زين * باسپى كه اندر نوردد زمين

بيامد بميدان قيصر رسيد * همى بود تا زخم چوگان بديد

از يشان يكى گوى و چوگان بخواست * ميان سواران برافگند راست

بر انگيخت آن بارگى را ز جاى * يلان را همه كند شد دست و پاى

بميدان كسى نيز گويى نديد * شد از زخم او در جهان ناپديد

سواران كجا گوى او يافتند * بچوگان زدن نيز نشتافتند

شدند آن زمان روميان زرد روى * همه پاك با غلغل و گفت و گوى

كمان بر گرفتند و تير خدنگ * برفتند چندى سواران جنگ

چو آن ديد گشتاسپ برخاست و گفت * كه اكنون هنرها نشايد نهفت

بيفگند چوگان كمان برگرفت * زه و توز ازو دست بر سر گرفت

نگه كرد قيصر بران سر فراز * بدان چنگ و يال و ركيب دراز

بپرسيد و گفت اين سوار از كجاست * كه چندين بپيچيد چپ و دست راست

سر افراز گردان بسى ديده‌ام * سوارى بدين گونه نشنيده‌ام

بخوانيد تا زو بپرسم كه كيست * فرشتست گر همچو ما آدميست

بخواندند گشتاسپ را پيش اوى * بپيچيد جان بد انديش اوى

بگشتاسپ گفت اى نبرده سوار * سر سركشان افسر كارزار

چه نامى به من گوى شهر و نژاد * ورا زين سخن هيچ پاسخ نداد

چنين گفت كان خوار بيگانه مرد * كه از شهر قيصر ورا دور كرد

چو داماد گشتم ز شهرم براند * كس از دفترش نام من برنخواند

ز قيصر ستم بر كتايون رسيد * كه مردى غريب از ميان برگزيد

نرفت اندرين جز بآيين شهر * از آن راستى خوارى آمدش بهر

ببيشه درون آن زيانكار گرگ * بكوه بزرگ اژدهاى سترگ

سرانشان به زخم من آمد بپاى * بران كار هيشوى بد رهنماى

كه دندانهاشان بخان منست * همان زخم خنجر نشان منست

ز هيشوى قيصر بپرسد سخن * نوست اين نگشتست بارى كهن

چو هيشوى شد پيش دندان ببرد * گذشته سخنها برو بر شمرد

بپوزش بياراست قيصر زبان * به دو گفت بيداد رفت اى جوان

كنون آن گرامى كتايون كجاست * مرا گر ستمگاره خواند رواست

ز ميرين و اهرن بر آشفت و گفت * كه هرگز نماند سخن در نهفت

همانگه نشست از بر باد پاى * بپوزش بيامد بر پاك راى