شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٦٢٧

[ داستان كتايون دختر قيصر ]

ورا ديد با ديدگان پر ز خون * به زير ز نخ دست كرده ستون

به دو گفت كاى پاك مرد جوان * چرايى پر از درد و تيره روان

اگر آيدت راى ايوان من * بوى شاد يك چند مهمان من

مگر كين غمان بر دلت كم شود * سر تير مژگانت بىنم شود

به دو گفت گشتاسپ كاى نامجوى * نژاد تو از كيست با من بگوى

چنين داد پاسخ ورا كدخداى * كزين پرسش اكنون ترا چيست راى

من از تخم شاه آفريدون گرد * كزان تخمه كس در جهان نيست خرد

چو بشنيد گشتاسپ برداشت پاى * همى رفت با نامور كدخداى

چو آن مهتر آمد سوى خان خويش * بمهمان بياراست ايوان خويش

بسان برادر همى داشتش * زمانى بناكام نگذاشتش

زمانه برين نيز چندى بگشت * برين كار بر ماهيان برگذشت

چنان بود قيصر بدانگه براى * كه چون دختر او رسيدى بجاى

چو گشتى بلند اختر و جفت جوى * بديدى كه آمدش هنگام شوى

يكى گرد كردى بكاخ انجمن * بزرگان فرزانه و راى زن

هر آن كس كه بودى مر او را همال * از ان نامداران بر آورده يال

ز كاخ پدر دختر ماه روى * بگشتى بران انجمن جفت جوى

پرستنده بودى بگرد اندرش * ز مردم نبودى پديد افسرش

پس پردهء قيصر آن روزگار * سه بد دختر اندر جهان نامدار

به بالا و ديدار و آهستگى * ببايستگى هم بشايستگى

يكى بود مهتر كتايون بنام * خردمند و روشن دل و شادكام

كتايون چنان ديد يك شب بخواب * كه روشن شدى كشور از آفتاب

يكى انجمن مرد پيدا شدى * از انبوه مردم ثريا شدى

سر انجمن بود بيگانه‌يى * غريبى دل آزار و فرزانه‌يى

به بالاى سرو و بديدار ماه * نشستنش چون بر سر گاه شاه

يكى دسته دادى كتايون بدوى * وزو بستدى دستهء رنگ و بوى

يكى انجمن كرد قيصر بزرگ * هر آن كس كه بودند گرد و سترگ

بشبگير چون بردميد آفتاب * سر نامداران بر آمد ز خواب

بران انجمن شاد بنشاندند * از ان پس پرى چهره را خواندند

كتايون بشد با پرستار شست * يكى دسته گل هر يكى را بدست

همى گشت چندان كش آمد ستوه * پسندش نيامد كسى زان گروه

از ايوان سوى پرده بنهاد روى * خرامان و پويان و دل جفت جوى

هم آنگه زمين گشت چون پرّ زاغ * چنين تا سر از كوه برزد چراغ

بفرمود قيصر كه از كهتران * بروم اندرون مايه‌ور مهتران

بيارند يك سر بكاخ بلند * بدان تا كه باشد به خوبى پسند

چو آگاهى آمد بهر مهترى * بهر نامدارى و كنداورى

خردمند مهتر بگشتاسپ گفت * كه چندين چه باشى تو اندر نهفت