شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٦٠٩

[ نكوهش كردن زال كىخسرو را ]

چو بشنيد زال اين سخن بر دميد * يكى باد سرد از جگر بر كشيد

بايرانيان گفت كاين راى نيست * خرد را بمغز اندرش جاى نيست

كه تا من ببستم كمر بر ميان * پرستنده‌ام پيش تخت كيان

ز شاهان نديدم كسى كين بگفت * چو او گفت ما را نبايد نهفت

نبايد بدين بود همداستان * كه او هيچ راند چنين داستان

مگر ديو با او هم آواز گشت * كه از راه يزدان سرش بازگشت

فريدون و هوشنگ يزدان پرست * نبردند هرگز بدين كار دست

بگويم به دو من همه راستى * گر آيد بجان اندرون كاستى

چنين يافت پاسخ ز ايرانيان * كزين سان سخن كس نگفت از كيان

همه با توايم آنچ گويى بشاه * مبادا كه او گم كند رسم و راه

[ نكوهش كردن زال كىخسرو را ]

[ نكوهش كردن زال كىخسرو را ]

شنيد اين سخن زال بر پاى خاست * چنين گفت كاى خسرو داد و راست

ز پير جهان ديده بشنو سخن * چو كژ آورد راى پاسخ مكن

كه گفتار تلخست با راستى * ببندد بتلخى در كاستى

نشايد كه آزار گيرى ز من * برين راستى پيش اين انجمن

بتوران زمين زادى از مادرت * همانجا بد آرام و آبشخورت

ز يك سو نبيرهء رد افراسياب * كه جز جادوى را نديدى بخواب

چو كاوس دژخيم ديگر نيا * پر از رنگ رخ دل پر از كيميا

ز خاور ورا بود تا باختر * بزرگى و شاهى و تاج و كمر

همى خواست كز آسمان بگذرد * همه گردش اختران بشمرد

بدان بر بسى پندها دادمش * همين تلخ گفتار بگشادمش

بسى پند بشنيد و سودى نكرد * ازو بازگشتم پر از داغ و درد

چو بر شد نگون اندر آمد به خاك * ببخشود بر جانش يزدان پاك

بيامد بيزدان شده ناسپاس * سرى پر ز گرد و دلى پر هراس

تو رفتى و شمشير زن صد هزار * زره دار با گرزهء گاو سار

چو شير ژيان ساختى رزم را * بياراستى دشت خوارزم را

ز پيش سپه تيز رفتى بجنگ * پياده شدى پس بجنگ پشنگ

گر او را بدى بر تو بر دست ياب * بايران كشيدى رد افراسياب

زن و كودك خرد ايرانيان * ببردى بكين كس نبستى ميان

ترا ايزد از دست او رسته كرد * ببخشود و راى تو پيوسته كرد

بكشتى كسى را كه زو بد هراس * بدادار دارنده بد ناسپاس

چو گفتم كه هنگام آرام بود * گه بخشش و پوشش و جام بود

بايران كنون كار دشوارتر * فزونتر بدى دل پر آزارتر

كه تو برنوشتى ره ايزدى * بكژّى گذشتى و راه بدى

ازين بد نباشد تنت سودمند * نيايد جهان آفرين را پسند

گر اين باشد اى شاه سامان تو * نگردد كسى گرد پيمان تو

پشيمانى آيد ترا زين سخن * بر انديش و فرمان ديوان مكن

و گر نيز جويى چنين كار ديو * ببرد ز تو فر كيهان خديو