شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٥٨١

[ شبيخون كردن افراسياب بر كىخسرو و شكست يافتن ]

چو دشمن همى جان بسيچد نه چيز * بكوشيم ناچار يك دست نيز

اگر سر بسر تن بكشتن دهيم * و گر ايرجى تاج بر سر نهيم

بر آمد خروش از دو پرده سراى * جهان بر شد از نالهء كرّ ناى

گرفتند ژوپين و خنجر به كف * كشيدند لشكر سه فرسنگ صف

بكردار دريا شد آن رزمگاه * نه خورشيد تابنده روشن نه ماه

سپاه اندر آمد همى فوج فوج * بران سان كه برخيزد از باد موج

در و دشت گفتى همه خون شدست * خور از چرخ گردنده بيرون شدست

كسى را نبيد بر تن خويش مهر * بقير اندر اندود گفتى سپهر

همانگه بر آمد يكى تيره باد * كه هرگز ندارد كسى آن به ياد

هم خاك برداشت از رزمگاه * بزد بر سر و چشم توران سپاه

ز سرها همى ترگها بر گرفت * بماند اندر ان شاه تركان شگفت

همه دشت مغز سر و خون گرفت * دل سنگ رنگ طبر خون گرفت

سواران توران كه روز درنگ * زبون داشتندى شكار پلنگ

نديدند با چرخ گردان نبرد * همى خاك برداشت از دشت مرد

چو كىخسرو آن خاك و آن باد ديد * دل و بخت ايرانيان شاد ديد

ابا رستم و گيو و گودرز و طوس * ز پشت سپاه اندر آورد كوس

دهاده بر آمد ز قلب سپاه * ز يك دست رستم ز يك دست شاه

شد اندر هوا گرد برسان ميغ * چه ميغى كه باران او تير و تيغ

تلى كشته هر جاى چون كوه كوه * زمين گشته از خون ايشان ستوه

هوا گشت چون چادر نيلگون * زمين شد بكردار درياى خون

ز تير آسمان شد چو پرّ عقاب * نگه كرد خيره سر افراسياب

بديد آن درفشان درفش بنفش * نهان كرد بر قلبگه بر درفش

سپه را رده بر كشيده بماند * خود و نامداران توران براند

ز خويشان شايسته مردى هزار * بنزديك او بود در كارزار

ببى راه راه بيابان گرفت * برنج تن از دشمنان جان گرفت

ز لشكر نيا را همى جست شاه * بيامد دمان تا بقلب سپاه

ز هر سوى پوييد و چندى شتافت * نشان پى شاه توران نيافت

سپه چون نگه كرد در قلبگاه * نديدند جايى درفش سياه

ز شه خواستند آن زمان زينهار * فرو ريختند آلت كارزار

چو خسرو چنان ديد بنواختشان * ز لشكر جدا جايگه ساختشان

بفرمود تا تخت زرّين نهند * بخيمه در آرايش چين نهند

مى آورد و رامشگران را بخواند * ز لشكر فراوان سران را بخواند

شبى كرد جشنى كه تا روز پاك * همى مرده برخاست از تيره خاك

چو خورشيد بر چرخ بنمود پشت * شب تيره شد از نمودن درشت

شهنشاه ايران سر و تن بشست * يكى جايگاه پرستش بجست

كز ايرانيان كس مر او را نديد * نه دام و دد آواى ايشان شنيد

ز شبگير تا ماه بر چرخ ساج * بسر بر نهاد آن دلافروز تاج