شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٥٨٠

[ شبيخون كردن افراسياب بر كىخسرو و شكست يافتن ]

بفرمود تا دور بيرون شوند * چپ و راست هر دو بهامون شوند

طلايه مدارند و شمع و چراغ * يكى سوى دشت و يكى سوى راغ

بدان تا اگر سازد افراسياب * بروبر شبيخون بهنگام خواب

گر آيد سپاه اندر آيد ز پس * بماند نباشدش فرياد رس

بره كنده پيش و پس اندر سپاه * پس كنده با لشكر و پيل شاه

[ شبيخون كردن افراسياب بر كىخسرو و شكست يافتن ]

[ شبيخون كردن افراسياب بر كىخسرو و شكست يافتن ]

سپهدار تركان چو شب در شكست * ميان با سپه تاختن را ببست

ز لشكر جهان ديدگان را بخواند * ز كار گذشته فراوان براند

چنين گفت كين شوم پر كيميا * چنين خيره شد بر سپاه نيا

كنون جمله ايرانيان خفته‌اند * همه لشكر ما بر آشفته‌اند

كنون ما ز دل بيم بيرون كنيم * سحرگه بريشان شبيخون كنيم

گر امشب بريشان بيابيم دست * ببيشى ابر تخت بايد نشست

و گر بختمان بر نگيرد فروغ * همه چاره با دست و مردى دروغ

برين بر نهادند و برخاستند * ز بهر شبيخون بياراستند

ز لشكر گزين كرد پنجه هزار * جهان ديده مردان خنجرگزار

برفتند كار آگهان پيش شاه * جهان ديده مردان با فرّ و جاه

ز كار آگهان آنك بد رهنماى * بيامد بنزديك پرده سراى

بجايى غو پاسبانان نديد * تو گفتى جهان سر بسر آرميد

طلايه نه و آتش و باد نه * ز توران كسى را بدل ياد نه

چو آن ديد برگشت و آمد دوان * كزيشان كسى نيست روشن روان

همه خفتگان سر بسر مرده‌اند * و گر نه همه روز مى خورده‌اند

بجايى طلايه پايدار نيست * كس آن خفتگان را نگهدار نيست

چو افراسياب اين سخنها شنود * بدلش اندرون روشنايى فزود

سپه را فرستاد و خود بر نشست * ميان يلى تاختن را ببست

برفتند گردان چو درياى آب * گرفتند بر تاختن بر شتاب

بران تاختن جنبش و ساز نه * همان نالهء بوق و آواز نه

چو رفتند نزديك پرده سراى * برآمد خروشيدن كرّ ناى

غو طبل بر كوهه زين بخاست * درفش سپه را برآورد راست

ز لشكر هر آن كس كه بد پيش رو * بر انگيختند اسب و برخاست غو

بكنده در افتاد چندى سوار * بپيچيد ديگر سر از كارزار

ز يك دست رستم بر آمد ز دشت * ز گرد سواران هوا تيره گشت

ز دست دگر گيو گودرز و طوس * بپيش اندرون نالهء بوق و كوس

شهنشاه با كاويانى درفش * هوا شد ز تيغ سواران بنفش

بر آمد ده و گير و بر بند و كش * نه با اسب تاب و نه با مردهش

از يشان ز صد نامور ده بماند * كسى را كه بد اختر بد براند

چو آگاهى آمد برين رزمگاه * چنان خسته بد شاه توران سپاه

كه از خستگى جمله گريان شدند * ز درد دل شاه بريان شدند

چنين گفت كز گردش آسمان * نيابد گذر دانشى بىگمان