شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٥٧٢

[ رزم كىخسرو به افراسياب و گرفته شدن گنگ دژ ]

يكى كندهء زير باره درون * بكند و نهادند زيرش ستون

بد آن منكرى باره مانده بپاى * بدان نيزها برگرفته ز جاى

پس آلوده بر چوب نفط سياه * بدين گونه فرمود بيدار شاه

بيك سو بر از منجنيق و ز تير * رخ سركشان گشته همچون زرير

به زير اندرون آتش و نفط و چوب * ز بر گرزهاى گران كوب كوب

بهر چار سو ساخت آن كارزار * چنانچون بود ساز جنگ حصار

و ز آن جايگه شهريار زمين * بيامد بپيش جهان آفرين

ز لشكر بشد تا بجاى نماز * ابا كرد كردگار جهان گفت راز

ابر خاك چون مار پيچان ز كين * همى خواند بر كردگار آفرين

همى گفت كام و بلندى ز تست * بهر سختيى يارمندى ز تست

اگر داد بينى همى راى من * مگردان ازين جايگه پاى من

نگون كن سر جادوان را ز تخت * مرا دار شادان دل و نيك بخت

چو بر داشت از پيش يزدان سرش * بجوشن بپوشيد روشن برش

كمر بر ميان بست و بر جست زود * بجنگ اندر آيد بكردار دود

بفرمود تا سخت بر هر درى * بجنگ اندر آيد يكى لشكرى

بدان چوب و نفط آتش اندر زدند * ز برشان همى سنگ بر سر زدند

ز بانگ كمانهاى چرخ و ز دود * شده روى خورشيد تابان كبود

ز عرّاده و منجنيق و ز گرد * زمين نيلگون شد هوا لاژورد

خروشيدن پيل و بانگ سران * درخشيدن تيغ و گرز گران

تو گفتى برآويخت باشيد ماه * ز باريدن تير و گرد سياه

ز نفط سيه چوبها بر فروخت * بفرمان يزدان چو هيزم بسوخت

نگون باره گفتى كه برداشت پاى * بكردار كوه اندر آمد ز جاى

و زان باره چندى ز تركان دلير * نگون اندر آمد چو باران به زير

كه آيد بدام اندرون ناگهان * سر آرد بران شور بختى جهان

بپيروزى از لشكر شهريار * بر آمد خروشيدن كارزار

سوى رخنهء دژ نهادند روى * بيامد دمان رستم كينه جوى

خبر شد بنزديك افراسياب * كجا بارهء شارستان شد خراب

پس افراسياب اندر آمد چو گرد * بجهن و بگرسيوز آواز كرد

كه با بارهء دژ شما را چه كار * سپه را ز شمشير بايد حصار

ز بهر برو بوم و پيوند خويش * همان از پى گنج و فرزند خويش

ببنديم دامن يك اندر دگر * نمانيم بر دشمنان بوم و بر

سپاهى ز تركان گروه‌ها گروه * بدان رخنه رفتند بر سان كوه

بكردار شيران برآويختند * خروش از دو رويه برانگيختند

سواران تركان بكردار بيد * شده لرز لرزان و دل نااميد

برستم بفرمود پس شهريار * پياده هر آن كس كه بد نامدار

كه پيش اندر آيد بدان رخنه گاه * هميدون بسى نيزه ور كينه خواه

ابا تركش و تيغ و تير و تبر * سوار ايستاده پس نيزه ور