شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٥٦٣

[ رزم كردن كىخسرو بار ديگر با افراسياب ]

همى لشكر آمد سه روز و سه شب * جهان شد پر آشوب جنگ و جلب

كشيدند بر هفت فرسنگ نخ * فزون گشت مردم ز مور و ملخ

چهارم سپه بركشيدند صف * ز دريا بر آمد بخورشيد تف

بقلب اندر افراسياب و ردان * سواران گردنكش و بخردان

سوى ميمنه جهن افراسياب * همى نيزه بگذاشت از آفتاب

وزين روى كىخسرو از قبلگاه * همى داشت چون كوه پشت سپاه

چو گودرز و چون طوس نوذر نژاد * منوشان خوزان پيروز و داد

چو گرگين ميلاد و رهّام شير * هجير و چو شيدوش گرد دلير

فريبرز كاوس بر ميمنه * سپاهى همه يك دل و يك تنه

منوچهر بر ميسره جاى داشت * كه با جنگ هر جنگيى پاى داشت

به پشت سپه گيو گودرز بود * كه پشت و نگهبان هر مرز بود

زمين كان آهن شد از ميخ نعل * همه آب دريا شد از خون لعل

بسر بر ز گرد سياه ابر بست * تبيره دل سنگ خارا بخست

زمين گشت چون چادر آبنوس * ستاره غمى شد ز آواى كوس

زمين گشت جنبان چو ابر سياه * تو گفتى همى بر نتابد سپاه

همه دشت مغز و سر و پاى بود * همانا مگر بر زمين جاى بود

همى نعل اسبان سر كُشته خست * همه دشت بىتن سر و پاى و دست

خردمند مردم بيك سو شدند * دو لشكر برين كار خستو شدند

كه گر يك زمان نيز لشكر چنين * بماند برين دشت با درد و كين

نماند يكى زين سواران بجاى * همانا سپهر اندر آيد ز پاى

ز بس چاك چاك تبرزين و خود * روانها همى داد تن را درود

چو كىخسرو آن پيچش جنگ ديد * جهان بر دل خويشتن تنگ ديد

بيامد بيك سو ز پشت سپاه * بپيش خداوند شد داد خواه

كه اى برتر از دانش پارسا * جهاندار و بر هر كسى پادشا

اگر نيستم من ستم يافته * چو آهن بكوره درون تافته

نخواهم كه پيروز باشم بجنگ * نه بر دادگر بر كنم جاى تنگ

بگفت اين و بر خاك ماليد روى * جهان پر شد از نالهء زار اوى

همانگه بر آمد يكى باد سخت * كه بشكست شاداب شاخ درخت

همى خاك برداشت از رزمگاه * بزد بر رخ شاه توران سپاه

كسى كو سر از جنگ برتافتى * چو افراسياب آگهى يافتى

بريدى بخنجر سرش را ز تن * جز از خاك و ريگش نبودى كفن

چنين تا سپهر و زمين تار شد * فراوان ز تركان گرفتار شد

بر آمد شب و چادر مشك رنگ * بپوشيد تا كس نيايد بجنگ

سپه باز چيدند شاهان ز دشت * چو روى زمين ز آسمان تيره گشت

همه دامن كوه تا پيش رود * سپه بود با جوشن و درع و خود

برافروختند آتش از هر سوى * طلايه بيامد ز هر پهلوى

همى جنگ را ساخت افراسياب * همى بود تا چشمه آفتاب