شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٥٦٠

[ رسيدن افراسياب به گنگ دژ ]

شب تيره از دست پر مايگان * بشد نامدارى چنين رايگان

بديشان چنين گفت بيدار شاه * كه اى نامداران ايران سپاه

چو دشمن بود شاه را كشته به * گر آوار از جنگ برگشته به

چو پيروز گر دادمان فرّهى * بزرگى و ديهيم شاهنشهى

ز گيتى ستايش مر او را كنيد * شب آيد نيايش مر او را كنيد

كه آن را كه خواهد كند شور بخت * يكى بىهنر برنشاند بتخت

ازين كوشش و پرسشت راى نيست * كه با داد او بنده را پاى نيست

بباشم بدين رزمگه پنج روز * ششم روز هرمزد گيتى فروز

برايد برانيم ز ايدر سپاه * كه او كين فزايست و ما كينه‌خواه

بدين پنج روز اندرين رزمگاه * همى كشته جستند ز ايران سپاه

بشستند ايرانيان را ز گرد * سزاوار هر يك يكى دخمه كرد

بفرمود تا پيش او شد دبير * بياورد قرطاس و مشك و عبير

نبشتند نامه بكاوس شاه * چنانچون سزا بود زان رزمگاه

سر نامه كرد از نخست آفرين * ستايش سزاى جهان آفرين

دگر گفت شاه جهانبان من * پدر وار لرزيده بر جان من

بزرگيش با كوه پيوسته باد * دل بدسگالان او خسته باد

رسيدم ز ايران بريگ فرب * سه جنگ گران كرده شد در سه شب

شمار سواران افراسياب * نبيند خردمند هرگز بخواب

بريده چو سيصد سر نامدار * فرستادم اينك بر شهريار

برادر بد و خويش و پيوند اوى * گرامى بزرگان و فرزند اوى

و زان نامداران بسته دويست * كه صد شير با جنگ هر يك يكيست

همه رزم بر دشت خوارزم بود * ز چرخ آفرين بر چنان رزم بود

برفت او و ما از پس اندر دمان * كشيديم تا بر چه گردد زمان

برين رزمگاه آفرين باد گفت * همه ساله با اختر نيك جفت

نهادند بر نامه مهرى ز مشك * از آن پس گذر كرد بر ريگ خشك

چو زان روى جيحون شد افراسياب * چو باد دمان تيز بگذاشت آب

بپيش سپاه قراخان رسيد * همى گفت هر كس ز جنگ آنچ ديد

سپهدار تركان چه مايه گريست * بران هر كس كه از تخمهء او بزيست

ز بهر گرانمايه فرزند خويش * بزرگان و خويشان و پيوند خويش

خروشى بر آمد تو گفتى كه ابر * همى خون چكاند ز چشم هژبر

همى بودش اندر بخارا درنگ * همى خواست كآيند شيران بجنگ

از آن پس چو گشت انجمن آنچ ماند * بزرگان برتر منش را بخواند

چو گشتند پر مايگان انجمن * ز لشكر هر آن كس كه بد راى زن

زبان برگشادند بر شهريار * چو بيچاره شدشان دل از كارزار

كه از لشكر ما بزرگان كه بود * گذشتند و زيشان دل ما شخود

همانا كه از صد نماندست بيست * بران رفتگان بر ببايد گريست

كنون ما دل از گنج و فرزند خويش * گسستيم چندى ز پيوند خويش