شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٥٤٤

[ آگاه شدن افراسياب از كشته شدن پيران و سپاه آراستن كىخسرو ]

كه لشكر بنزديك جيحون رسيد * همه روى كشور سپه گستريد

بدان درد و زارى سپه را بخواند * ز پيران فراوان سخنها براند

ز خون برادرش فرشيد ورد * ز رويين و لهّاك و شير نبرد

كنون گاه كينست و آويختن * ابا گيو و گودرز خون ريختن

هم رنج و مهرست و هم درد و كين * از ايران و ز شاه ايران زمين

بزرگان تركان افراسياب * ز گفتن بكردند مژگان پر آب

كه ما سر بسر مر ترا بنده‌ايم * بفرمان و رايت سرافگنده‌ايم

چو رويين و پيران ز مادر نزاد * چو فرشيد ورد گرامى نژاد

ز خون گر در و كوه و دريا شود * درازاى ما همچو پهنا شود

يكى بر نگرديم زين رزمگاه * اگر يار باشد خداوند ماه

دل شاه تركان از آن تازه گشت * از ان كار بر ديگر اندازه گشت

در گنج بگشاد و روزى بداد * دلش پر ز كين و سرش پر ز باد

گله هرچ بودش بدشت و بكوه * ببخشيد بر لشكرش همگروه

ز گردان شمشير زن سى هزار * گزين كرد شاه از در كارزار

سوى بلخ بامى فرستادشان * بسى پند و اندرزها دادشان

كه گستهم نوذر بد آنجا بپاى * سواران روشن دل و رهنماى

گزين كرد ديگر سپه سى هزار * سواران گرد از در كارزار

بجيحون فرستاد تا بگذرند * بكشتى رخ آب را بسپرند

بدان تا شب تيره بىساختن * ز ايران نبايد يكى تاختن

فرستاد بر هر سوى لشكرى * بسى چاره‌ها ساخت از هر درى

چنين بود فرمان يزدان پاك * كه بيدادگر شاه گردد هلاك

شب تيره بنشست با بخردان * جهان ديده و راى زن موبدان

ز هر گونه با او سخن ساختند * جهان را چپ و راست انداختند

بران بر نهادند يك سر كه شاه * ز جيحون بران سو گذارد سپاه

قراخان كه او بود مهتر پسر * بفرمود تا رفت پيش پدر

پدر بود گفتى به مردى بجاى * به بالا و ديدار و فرهنگ و راى

ز چندان سپه نيمه او را سپرد * جهان ديده و نامداران و گرد

بفرمود تا در بخارا بود * به پشت پدر كوه خارا بود

دمادم فرستد سليح و سپاه * خورش را شتر نگسلاند ز راه

سپه را ز بيكند بيرون كشيد * دمان تا لب رود جيحون كشيد

سپه بود سر تا سر رودبار * بياورد كشتى و زورق هزار

بيك هفته بر آب كشتى گذشت * سپه بود يك سر همه كوه و دشت

بخرطوم پيلان و شيران بدم * گذرهاى جيحون پر از باد و دم

ز كشتى همه آب شد ناپديد * بيابان آموى لشكر كشيد

بيامد پس لشكر افراسياب * بر انديشهء رزم بگذاشت آب

پراگنده هر سو هيونى دوان * يكى مرد هوشيار روشن روان

ببينيد گفت از چپ و دست راست * كه بالا و پهناى لشكر كجاست