شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٥٣٢

[ ديدن بيژن گستهم را به مرغزار ]

برون كرد رومى قبا از برش * برهنه شد از ترگ خسته سرش

ز بس خون دويدن تنش بود زرد * دلش پر ز تيمار و جان پر ز درد

بران خستگيهاش بنهاد روى * همى بود زارى كنان پيش اوى

همى گفت كاى نيك دل يار من * تو رفتى و اين بود پيكار من

شتابم كنون بيش بايست كرد * رسيدن بر تو بجاى نبرد

مگر بودمى گاه سختيت يار * چو با اهرمن ساختى كارزار

كنون كام دشمن همه راست كرد * برآورد سر هرچ مىخواست كرد

بگفت اين سخن بيژن و گستهم * بجنبيد و برزد يكى تيز دم

ببيژن چنين گفت كاى نيك خواه * مكن خويشتن پيش من در تباه

مرا درد تو بتّر از مرگ خويش * بنه بر سر خسته بر ترگ خويش

يكى چاره كن تا ازين جايگاه * توانى رسانيدنم نزد شاه

مرا باد چندان همى روزگار * كه بينم يكى چهرهء شهريار

ازان پس چو مرگ آيدم باك نيست * مرا خود نهالى بجز خاك نيست

نمردست هر كس كه با كام خويش * بميرد بيابد سر انجام خويش

و ديگر دو بد خواه با ترس و باك * كه بر دست من كرد يزدان هلاك

مگرشان بزين بر توانى كشيد * و گرنه سرانشان ز تنها بريد

سليح و سر نامبردارشان * ببر تا بدانند پيكارشان

كنى نزد شاه جهاندار ياد * كه من سر بخيره ندادم بباد

بسودم بهر جاى با بخت جنگ * گهء نام جستن نمردم بننگ

ببيژن نمود آنگهى هر دو تور * كه بودند كشته فگنده بدور

بگفت اين و سستى گرفتش روان * همى بود بيژن بسر بر نوان

و ز آن جايگه اسب او بىدرنگ * بياورد و بگشاد از باره تنگ

نمد زين به زير تن خفته مرد * بيفگند و ناليد چندى به درد

همه دامن قرطه را كرد چاك * ابر خستگيهايش بر بست پاك

و ز آن جايگه سوى بالا دوان * بيامد ز غم تيره كرده روان

سواران تركان پراگنده ديد * كه آمد ز راه بيابان پديد

ز بالا چو برق اندر آمد بشيب * دل از مردن گستهم با نهيب

ازان بيم ديده سواران دو تن * بشمشير كم كرد زان انجمن

ز فتراك بگشاد زان پس كمند * ز تركان يكى را به گردن فگند

ز اسب اندر آورد و زنهار داد * بدان كار با خويشتن يار داد

و ز آنجا بيامد بكردار گرد * دمان سوى لهّاك و فرشيد ورد

بديد آن سران سپه را نگون * فگنده بران خاك غرقه به خون

بسرشان بر اسبان جنگى بپاى * چراگاه سازيد و جاى چراى

چو بيژن چنان ديد كرد آفرين * ابر گستهم كو سر آورد كين

بفرمود تا ترك زنهار خواه * بزين بر كشيد آن سران را ز راه

ببستندشان دست و پاى و ميان * كشيدند بر پشت زين كيان

و ز آنجا سوى گستهم تازيان * بيامد بسان پلنگ ژيان