شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٤٦٩

[ در خواندن افراسياب سپاه را ]

جهان چون بزارى برآيد همى * بد و نيك روزى سرآيد همى

چو بستى كمر بر در راه آز * شود كار گيتيت يك سر دراز

بيك روى جستن بلندى سزاست * اگر در ميان دم اژدهاست

و ديگر كه گيتى ندارد درنگ * سراى سپنجى چه پهن و چه تنگ

پرستندهء آز و جوياى كين * بگيتى ز كس نشنود آفرين

چو سرو سهى گوژ گردد بباغ * به دو بر شود تيره روشن چراغ

كند برگ پژمرده و بيخ سست * سرش سوى پستى گرايد نخست

برويد ز خاك و شود باز خاك * همه جاى ترسست و تيمار و باك

سرمايهء مرد سنگ و خرد * ز گيتى بىآزارى اندر خورد

در دانش و آنگهى راستى * گرين دو نيابى روان كاستى

اگر خود بمانى بگيتى دراز * ز رنج تن آيد برفتن نياز

يكى ژرف درياست بن ناپديد * در گنج رازش ندارد كليد

اگر چند يا بى فزون بايدت * همان خورده يك روز بگزايدت

سه چيزت ببايد كزان چاره نيست * وزو بر سرت نيز پيغاره نيست

خورى گر بپوشى وگر گسترى * سزد گر بديگر سخن ننگرى

چو زين سه گذشتى همه رنج و آز * چه در آز پيچى چه اندر نياز

چو دانى كه بر تو نماند جهان * چه پيچى تو زان جاى نوشين روان

بخور آنچ دارى و بيشى مجوى * كه از آز كاهد همى آبروى

دل شاه تركان چنان كم شنود * هميشه برنج از پى آز بود

ازان پس كه برگشت زان رزمگاه * كه رستم برو كرد گيتى سپاه

بشد تازيان تا بخلّخ رسيد * بننگ از كيان شد سرش ناپديد

بكاخ اندر آمد پر آزار دل * ابا كار دانان هشيار دل

چو پيران و گرسيوز رهنمون * قراخان و چون شيده و گرسيون

بر ايشان همه داستان برگشاد * گذشته سخنها همه كرد ياد

كه تا بر نهادم بشاهى كلاه * مرا گشت خورشيد و تابنده ماه

مرا بود بر مهتران دسترس * عنان مرا بر نتابيد كس

ز هنگام رزم منوچهر باز * نبد دست ايران بتوران دراز

شبيخون كند تا در خان من * از ايران بيازند بر جان من

دلاور شد آن مردم نادلير * گوزن اندر آمد ببالين شير

برين كينه گر كار سازيم زود * و گرنه بر آرند زين مرز دود

سزد گر كنون گرد اين كشورم * سراسر فرستادگان گسترم

ز تركان و ز چين هزاران هزار * كمر بستگان از در كارزار

بياريم بر گرد ايران سپاه * بسازيم هر سو يكى رزمگاه

همه موبدان راى هشيار خويش * نهادند با گفت سالار خويش