شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٤٣

[ آگاهى يافتن فريدون از كشته شدن ايرج ]

ابا ناله و آه و با روى زرد * بپيش فريدون شد آن شوخ‌مرد

ز تابوت زر تخته برداشتند * كه گفتار او خوار پنداشتند

ز تابوت چون پرنيان بركشيد * سر ايرج آمد بريده پديد

بيافتاد ز اسپ آفريدون به خاك * سپه سربسر جامه كردند چاك

سيه شد رخ و ديدگان شد سپيد * كه ديدن دگرگونه بودش اميد

چو خسرو بر آن گونه آمد ز راه * چنين بازگشت از پذيره سپاه

دريده درفش و نگونسار كوس * رخ نامداران برنگ آبنوس

تبيره سيه كرده و روى پيل * پراكنده بر تازى اسپانش نيل

پياده سپهبد پياده سپاه * پر از خاك سر بر گرفتند راه

خروشيدن پهلوانان به درد * كنان گوشت تن را بر آن رادمرد

[ برين گونه گردد بما بر سپهر * بخواهد ربودن چو بنمود چهر ]

[ مبر خود به مهر زمانه گمان * نه نيكو بود راستى در كمان ]

[ چو دشمنش گيرى نمايدت مهر * و گر دوست خوانى نبينش چهر ]

[ يكى پند گويم ترا من درست * دل از مهر گيتى ببايدت شست ]

سپه داغ دل شاه با هاى و هوى * سوى باغ ايرج نهادند روى

[ به روزى كجا جشن شاهان بدى * و زان پيشتر بزمگاهان بدى ]

فريدون سر شاه‌پور جوان * بيامد ببر بر گرفته نوان

بر آن تخت شاهنشهى بنگريد * سر شاه را نز در تاج ديد

همان حوض شاهان و سرو سهى * درخت گلفشان و بيد و بهى

تهى ديد از آزادگان جشنگاه * بكيوان بر آورده گرد سياه

همى سوخت باغ و همى خست روى * همى ريخت اشك و همى كند موى

ميان را بزنّار خونين ببست * فكند آتش اندر سراى نشست

گلستانش بر كند و سروان بسوخت * بيكبارگى چشم شادى بدوخت

نهاده سر ايرج اندر كنار * سر خويشتن كرد زى كردگار

همى گفت كاى داور دادگر * بدين بىگنه كشته اندر نگر

بخنجر سرش كنده در پيش من * تنش خورده شيران آن انجمن

دل هر دو بيداد از آن سان بسوز * كه هرگز نبينند جز تيره روز

بداغى جگرشان كنى آژده * كه بخشايش آرد بريشان دده

همى خواهم از روشن كردگار * كه چندان زمان يابم از روزگار

كه از تخم ايرج يكى نامور * بيايد برين كين ببندد كمر

چو ديدم چنين زان سپس شايدم * اگر خاك بالا بپيمايدم

برين گونه بگريست چندان بزار * همى تا گيا رستش اندر كنار

زمين بستر و خاك بالين او * شده تيره روشن جهان بين او

در بار بسته گشاده زبان * همى گفت كاى داور راستان

كس از تاج داران بدين سان نمرد * كه مر دست اين نامبردار گرد

سرش را بريده بزار اهرمن * تنش را شده كام شيران كفن

خروشى بزارى و چشمى پر آب * ز هر دام و دد برده آرام و خواب