شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٤٢٩

[ جستن رستم ، ديو را ]

تو بر كردگار روان و خرد * ستايش گزين تا چه اندر خورد

ببين اى خردمند روشن روان * كه چون بايد او را ستودن توان

همه دانش ما به بيچارگيست * به بيچارگان بر ببايد گريست

تو خستو شو آن را كه هست و يكيست * روان و خرد را جزين راه نيست

ايا فلسفه دان بسيار گوى * بپويم براهى كه گويى مپوى

ترا هرچ بر چشم سر بگذرد * نگنجد همى در دلت با خرد

سخن هرچ بايست توحيد نيست * بنا گفتن و گفتن او يكيست

تو گر سختهء شو سخن سخته سخته‌گوى * نيايد به بن هرگز اين گفت و گوى

بيك دم زدن رستى از جان و تن * همى بس بزرگ آيدت خويشتن

همى بگذرد بر تو ايام تو * سراى جز اين باشد آرام تو

نخست از جهان آفرين ياد كن * پرستش برين ياد بنياد كن

كزويست گردون گردان بپاى * هم اويست بر نيك و بد رهنماى

جهان پر شگفتست چون بنگرى * ندارد كسى آلت داورى

كه جانت شگفتست و تن هم شگفت * نخست از خود اندازه بايد گرفت

دگر آنك اين گرد گردان سپهر * همى نو نمايدت هر روز چهر

نباشى بدين گفته همداستان * كه دهقان همى گويد از باستان

خردمند كين داستان بشنود * بدانش گرايد بدين نگرود

و ليكن چو معنيش ياد آورى * شود رام و كوته كند داورى

تو بشنو ز گفتار دهقان پير * گر ايدونك باشد سخن دلپذير

سخنگوى دهقان چنين كرد ياد * كه يك روز كىخسرو از بامداد

بياراست گلشن بسان بهار * بزرگان نشستند با شهريار

چو گودرز و چون رستم و گستهم * چو بر زين گرشاسپ از تخم جم

چو گيو و چو رهام كار آزماى * چو گرگين و خرّاد فرخنده راى

چو از روز يك ساعت اندر گذشت * بيامد بدرگاه چوپان ز دشت

كه گورى پديد آمد اندر گله * چو شيرى كه از بند گردد يله

همان رنگ خورشيد دارد درست * سپهرش بزرّ آب گويى بشست

يكى بر كشيده خط از يال اوى * ز مشك سيه تا بدنبال اوى

سمندى بزرگست گويى بجاى * ورا چار گرزست آن دست و پاى

يكى نرّه شيرست گويى دژم * همى بفگند يال اسپان ز هم

بدانست خسرو كه آن نيست گور * كه بر نگذرد گور ز اسپى به زور

برستم چنين گفت كين رنج نيز * به پيگار بر خويشتن سنج نيز

برو خويشتن را نگه دار ازوى * مگر باشد آهرمن كينه جوى

چنين گفت رستم كه با بخت تو * نترسد پرستندهء تخت تو

نه ديو و نه شير و نه نرّ اژدها * ز شمشير تيزم نيابد رها

برون شد بنخچير چون نرّه شير * كمندى بدست اژدهايى به زير