شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٤١٥

[ آگاهى يافتن افراسياب از كار سپاه ]

سران را همه هديه‌ها ساختند * يكى گنج زين سان بپرداختند

فريبرز با تاج و گرز و درفش * يكى تخت زرين و زرينه كفش

فرستاد و فرمود تا باز گشت * از ايران بسوى سپهبد گذشت

چنين گفت كز جنگ افراسياب * نه آرام بايد نه خورد و نه خواب

مگر كان سر شهريار گزند * بخم ّ كمند تو آيد ببند

فريبرز برگشت زان بارگاه * بكام دل شاه ايران سپاه

پس آگاهى آمد بافراسياب * كه آتش بر آمد ز درياى آب

ز كاموس و منشور و خاقان چين * شكستى نو آمد بتوران زمين

از ايران يكى لشكر آمد بجنگ * كه شد چرخ گردنده را راه تنگ

چهل روز يكسان همى جنگ بود * شب و روز گيتى بيك رنگ بود

ز گرد سواران نبود آفتاب * چو بيدار بخت اندر آمد بخواب

سرانجام زان لشكر بيشمار * سوارى نماند از در كارزار

بزرگان و آن نامور مهتران * ببستند يك سر ببند گران

بخوارى فگندند بر پشت پيل * سپه بود گرد آمده بر دو ميل

ز كشته چنان بد كه در رزمگاه * كسى را نبد جاى رفتن به راه

وزين روى پيران به راه ختن * بشد با يكى نامدار انجمن

كشانى و شگنى و وهرى نماند * كه منشور شمشير رستم نخواند

وزين روى تنگ اندر آمد سپاه * بپيش اندرون رستم كينه‌خواه

گر آيند زى ما برزم آن گروه * شود كوه هامون و هامون چو كوه

چو افراسياب اين سخنها شنود * دلش گشت پر درد و سر پر ز دود

همه موبدان و ردان را بخواند * ز كار گذشته فراوان براند

كز ايران يكى لشكرى جنگجوى * بدان نامداران نهادست روى

شكسته شدست آن سپاه گران * چنان ساز و آن لشكر بىكران

ز اندوه كاموس و خاقان چين * ببستند گفتى مرا بر زمين

سپاهى چنان بسته و خسته شد * دو بهره ز گردنكشان بسته شد

بايران كشيدند بر پشت پيل * زمين پر ز خون بود تا چند ميل

چه سازيم و اين را چه درمان كنيم * نشايد كه اين بر دل آسان كنيم

گر ايدونك رستم بود پيش رو * نماند برين بوم و بر خار و خو

كه من دستبرد ورا ديده‌ام * ز كار آگهان نيز بشنيده‌ام

كه او با بزرگان ايران زمين * چه كردست از نيكوى روز كين

چه كردست با شاه مازندران * ز گرزش چه آمد بران مهتران

گرانمايگان پاسخ آراستند * همه يك سر از جاى برخاستند

كه گر نامداران سقلاب و چين * بايران همى رزم جستند و كين

نه از لشكر ما كسى كم شدست * نه اين كشور از خون دمادم شدست

ز رستم چرا بيم دارى همى * چنين كام دشمن بخارى همى

ز مادر همه مرگ را زاده‌ايم * ميان تا ببستيم نگشاده‌ايم

اگر خاك ما را بپى بسپرند * ازين كردهء خويش كيفر برند