شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٤٠٩

[ شكسته شدن سپاه تورانيان ]

ندارى همانا ز خاقان چين * ز كار گذشته بدل هيچ كين

چنو باز گردد تو زو باز گرد * كه اكنون سپه را سر آمد نبرد

چو كاموس بر دست تو كشته شد * سر رزمجويان همه گشته شد

چنين داد پاسخ كه پيلان و تاج * بنزديك من بايد و تخت عاج

بتاراج ايران نهادست روى * چه بايد كنون لابه و گفت و گوى

چو داند كه لشكر بجنگ آمدست * شتاب سپاه از درنگ آمدست

فرستاده گفت اى خداوند رخش * بدشت آهوى ناگرفته مبخش

كه داند كه خود چون بود روزگار * كه پيروز بر گردد از كارزار

چو بشنيد رستم بر انگيخت رخش * منم گفت شيراوژن تاج بخش

تنى زورمند و ببازو كمند * چه روز فريبست و هنگام بند

چه خاقان چينى كمند مرا * چه شير ژيان دست بند مرا

بينداخت آن تا بداده كمند * سران سواران همى كرد بند

چو آمد بنزديك پيل سپيد * شد آن شاه چين از روان نااميد

چو از دست رستم رها شد كمند * سر شاه چين اندر آمد ببند

ز پيل اندر آورد و زد بر زمين * ببستند بازوى خاقان چين

پياده همى راند تا رود شهد * نه پيل و نه تاج و نه تخت و نه مهد

چنينست رسم سراى فريب * گهى بر فراز و گهى بر نشيب

چنين بود تا بود گردان سپهر * گهى جنگ و زهرست و گه نوش و مهر

ازان پس بگرز گران دست برد * بزرگش همان و همان بود خرد

چنان شد درو دشت آوردگاه * كه شد تنگ بر مور و بر پشه راه

ز بس كشته و خسته شد جوى خون * يكى بىسر و ديگرى سرنگون

چُنان بخت تابنده تاريك شد * همانا بشب روز نزديك شد

بر آمد يكى ابر و بادى سياه * بشد روشنايى ز خورشيد و ماه

سر از پاى دشمن ندانست باز * بيابان گرفتند و راه دراز

نگه كرد پيران بدان كارزار * چنان تيز برگشتن روزگار

نه منشور و فرطوس و خاقان چين * نه آن نامداران و مردان كين

درفش بزرگان نگونسار ديد * به خاك اندرون خستگان خوار ديد

بنستيهن گرد و كلباد گفت * كه شمشير و نيزه ببايد نهفت

نگونسار كرد آن درفش سياه * برفتند پويان ببى راه و راه

همه ميمنه گيو تاراج كرد * در و دشت چون پرّ درّاج كرد

بجست از چپ لشكر و دست راست * بدان تا بداند كه پيران كجاست

چو او را نديدند گشتند باز * دليران سوى رستم سرفراز

تبه گشته اسپان جنگى ز كار * همه رنجه و خستهء كارزار

برفتند با كام دل سوى كوه * تهمتن بپيش اندرون با گروه

همه ترگ و جوشن به خون و به خاك * شده غرق و برگستوان چاك چاك

تن از جنگ خسته دل از رزم شاد * جهان را چنينست ساز و نهاد

پر از خون بر و تيغ و پاى و ركيب * ز كشته نه پيدا فراز از نشيب