شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٤٠

[ شكيبايى ايرج و برترى عقلش ]

بگويم كه اى نامداران من * چنانچون گرامى تن و جان من

به بيهوده از شهريار زمين * مداريد خشم و مداريد كين

بگيتى مداريد چندين اميد * نگر تا چه بد كرد با جمّشيد

بفرجام هم شد ز گيتى بدر * نماندش همان تاج و تخت و كمر

مرا با شما هم بفرجام كار * ببايد چشيدن بد روزگار

دل كينه‌ورشان بدين آورم * سزاوارتر زانكه كين آورم

به دو گفت شاه اى خردمند پور * برادر همى رزم جويد تو سور

مرا اين سخن ياد بايد گرفت * ز مه روشنايى نيايد شگفت

ز تو پر خرد پاسخ ايدون سزيد * دلت مهر پيوند ايشان گزيد

و ليكن چو جانى شود بىبها * نهد پر خرد در دم اژدها

چه پيش آيدش جز گزاينده زهر * كش از آفرينش چنين است بهر

ترا اى پسر گر چنين است راى * بياراى كار و بپرداز جاى

پرستنده چند از ميان سپاه * بفرماى كايند با تو به راه

ز درد دل اكنون يكى نامه من * نويسم فرستم بدان انجمن

مگر باز بينم ترا تن درست * كه روشن روانم بديدار تست

يكى نامه بنوشت شاه زمين * بخاور خداى و بسالار چين

[ سر نامه كرد آفرين خداى * كجا هست و باشد هميشه بجاى ]

چنين گفت كين نامهء پندمند * بنزد دو خورشيد گشته بلند

دو سنگى دو جنگى دو شاه زمين * ميان كيان چون درخشان نگين

از آن كو ز هر گونه ديده جهان * شده آشكارا برو بر نهان

گرايندهء تيغ و گرز گران * فروزندهء نامدار افسران

نمايندهء شب بروز سپيد * گشايندهء گنج پيش اميد

همه رنجها گشته آسان بدوى * برو روشنى اندر آورده روى

نخواهم همى خويشتن را كلاه * نه آگنده گنج و نه تاج و نه گاه

سه فرزند را خواهم آرام و ناز * از آن پس كه ديديم رنج دراز

برادر كزو بود دلتان به درد * و گر چند هرگز نزد باد سرد

دوان آمد از بهر آزارتان * كه بود آرزومند ديدارتان

بيفگند شاهى شما را گزيد * چنان كز ره نامداران سزيد

ز تخت اندر آمد بزين بر نشست * برفت و ميان بندگى را ببست

بدان كو بسال از شما كهترست * نوازيدن كهتر اندر خورست

گراميش داريد و نوشه خوريد * چو پرورده شد تن روان پروريد

چو از بودنش بگذرد روز چند * فرستيد با زى منش ارجمند

نهادند بر نامه‌بر مهر شاه * ز ايوان بر ايرج گزين كرد راه

بشد با تنى چند برنا و پير * چنانچون بود راه را ناگزير

چو تنگ اندر آمد بنزديكشان * نبود آگه از راى تاريكشان